Kıymetli okuyucularım,
Bugün sizlere doğada çoğu zaman fark etmeden yanından geçtiğimiz, küçük görünmesine rağmen içerisinde birçok değerli madde barındıran beşparmak otundan bahsetmek istiyorum.
Beşparmak otu, bilimsel adıyla Potentilla reptans, gülgiller ailesinden çok yıllık bir bitkidir. Toprağa yayılarak büyür, sarı çiçekler açar. Yapraklarının genellikle beş parçalı olması nedeniyle halk arasında beşparmak otu adıyla tanınmıştır. Çayırlarda, tarla kenarlarında, yol kenarlarında ve nemli topraklarda yetişebilir.
Beşparmak otunu değerli kılan en önemli özelliklerden biri, içindeki ilaç etkin maddeleridir. Bitkinin yapısında tanenler, flavonoidler, fenolik asitler, polifenoller ve terpenoid yapıda çeşitli doğal bileşikler bulunur. Tanenler bitkinin büzücü özelliğinde öne çıkarken, flavonoidler ve fenolik maddeler antioksidan özellik göstermesine katkı sağlar.
Beşparmak otu geleneksel bitkisel kullanımda özellikle mide ve bağırsak sistemi için değerlendirilmiştir. İçerisindeki tanenlerden dolayı bağırsakların aşırı çalıştığı durumlarda ve kısa süreli ishal şikâyetlerinde destekleyici olarak kullanılmıştır. Mide ve bağırsakların rahatlatılmasına yönelik bitkisel karışımlarda da yer almıştır.
Bitkinin ağız ve diş eti bakımında da eski bir kullanım alanı vardır. Beşparmak otundan hazırlanan demleme, soğutulduktan sonra gargara şeklinde geleneksel olarak kullanılmıştır. Özellikle tanenlerin büzücü özelliği burada önem taşır.
Beşparmak otunun yalnızca yaprakları ve çiçekleri değil, kök kısmı da kıymetlidir. Kökünde tanenlerin yoğunlaşması nedeniyle bitkinin geleneksel kullanımında kök kısmından da yararlanılmıştır.
İçerisindeki flavonoidler, polifenoller ve fenolik asitler ise vücudumuzda oluşan serbest radikallere karşı koruyucu antioksidan sistemlere destek olabilecek bileşiklerdir. Bu nedenle beşparmak otunu yalnızca tek bir kullanım alanıyla değerlendirmek doğru olmaz.
Haricen kullanımına baktığımızda ise geleneksel olarak cilt bakımında, küçük yüzeysel cilt tahrişlerinde ve hassasiyetlerde kullanıldığını görüyoruz.
Kıymetli okuyucularım, burada önemli bir noktayı da hatırlatmak isterim. Şifalı bitkiler doğru tanınmalı, doğru miktarda ve bilinçli kullanılmalıdır. Beşparmak otunun fazla ve uzun süre kullanılması, tanen içeriğinden dolayı bazı kişilerde mide ve bağırsak hassasiyetine neden olabilir. Hamileler, emziren anneler, kronik rahatsızlığı bulunanlar ve düzenli ilaç kullananlar ise uzman görüşü almadan kullanmamalıdır.
Doğada bazen küçücük bir yaprağın, incecik bir kökün içerisinde büyük bir zenginlik saklıdır. Beşparmak otu da tanenleri, flavonoidleri, fenolik asitleri ve diğer doğal etkin maddeleriyle doğanın bizlere sunduğu kıymetli bitkilerden biridir.
