Çalışanların maaşlarından yapılan vergi kesintileri, 2026 yılı itibarıyla yine gündemde. Brüt maaş üzerinden yapılan sosyal güvenlik, işsizlik fonu ve vergi kesintileri, özellikle yüksek gelirli çalışanların net maaşlarını ciddi oranda azaltıyor. Uzmanlara göre, brüt maaşı 70 bin TL olan bir çalışan, yıl boyunca toplam iki maaşını Maliye’ye vergi olarak ödüyor.
Bu tablo, çalışanların net gelirleri ile devletin vergi politikası arasındaki hassas dengeyi de yeniden tartışmaya açmış durumda.
Vergi Hesaplaması Nasıl Yapılıyor?
Brüt maaş üzerinden ilk olarak:
%14 Sosyal Güvenlik Primi
%1 İşsizlik Sigortası Kesintisi yapılır.
Bu iki kalem düşüldükten sonra kalan tutar, gelir vergisi matrahını oluşturur. 1 Ocak 2022’den bu yana asgari ücretliler gelir vergisinden muaf tutulduğu için, çalışanların vergi matrahından asgari ücret düzeyi düşülerek vergi hesaplanıyor. Ancak bu muafiyet yüksek gelirli çalışanlar için geçerli değil.
1 Yılda Ne Kadar Vergi Ödeniyor? İşte Detaylı Tablo
| Brüt Maaş (Aylık) | Yıllık Toplam Vergi | Gelir Vergisi | Damga Vergisi | Ortalama Net Maaş (Aylık) |
|---|---|---|---|---|
| 70.000 TL | 100.765 TL | 97.398 TL | 3.367 TL | 51.102 TL |
| 60.000 TL | 72.315 TL | 69.858 TL | 2.456 TL | 44.973 TL |
| 50.000 TL | 38.844 TL | - | - | - |
| 40.000 TL | 15.413 TL | - | - | - |
Kaynak: Prof. Dr. Murat Batı – Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Nefes Gazetesi
Bu tabloya göre, maaşı arttıkça vergi yükü de katlanıyor. 70 bin TL brüt maaşla çalışan bir kişinin sadece gelir vergisi için ödediği tutar 97 bin TL’yi aşıyor.
Vergi Dilimleri ve Matrahlar Daha Hızlı Aşılıyor
Son yıllarda sabit kalan ya da sınırlı artan vergi dilimleri nedeniyle çalışanlar daha erken yüksek vergi oranlarına tabi oluyor. Bu da yılın ortalarına doğru net maaşların düşmesine neden oluyor.
Ekonomistler, yeniden değerleme oranlarının vergi dilimlerine yeterince yansıtılmaması nedeniyle "sürüklenme etkisi" yaşandığını belirtiyor. Bu durum da net ücretin alım gücünü düşürüyor.
Uzmanlar Ne Öneriyor?
Uzmanlara göre, yüksek gelirli çalışanlar bazı yasal avantajlardan faydalanarak vergi yükünü azaltabilir:
BES (Bireysel Emeklilik Sistemi) katkıları
Özel sağlık sigortaları
Vergiden düşülebilen bağış ve yardımlar
Bu tür yasal düzenlemelerle gelir vergisi matrahı düşürülebilir, dolayısıyla ödenen vergi miktarı azalabilir.
