CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, çiftçilere verilen tarımsal desteklere ilişkin 20 yıllık verileri gündeme taşıdı. Gürer’in TBMM’deki görevi resmi kayıtlarda da Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi olarak yer alıyor.
Gürer, 5488 sayılı Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesinde bütçeden tarımsal destekleme programları için ayrılacak kaynağın gayrisafi millî hasılanın yüzde 1’inden az olamayacağının hüküm altına alındığını hatırlattı. Söz konusu hüküm TBMM tutanaklarında da aynı ifadeyle yer alıyor.
20 YILLIK DESTEK FARKINI HESAPLADI
Gürer’in açıkladığı hesaplamaya göre, 2006-2026 döneminde çiftçilere toplam 682 milyar 185 milyon TL tarımsal destek ödemesi yapıldı.
Gürer, aynı dönem için Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesini esas alarak verilmesi gerektiğini hesapladığı toplam desteğin ise 2 trilyon 312 milyar 708 milyon TL olduğunu belirtti.
İki rakam arasındaki farkın 1 trilyon 630 milyar 523 milyon TL olduğunu söyleyen Gürer, söz konusu tutarı çiftçinin alamadığı destek olarak nitelendirdi. Bu rakamlar Gürer’in açıkladığı hesaplamalara dayanıyor.
“ÇİFTÇİNİN HAKKI EKSİK BIRAKILDI”
Gürer, 20 yıllık tabloya ilişkin değerlendirmesinde, kanunda öngörülen ölçüde kaynağın tarım sektörüne aktarılmadığını savundu.
Üreticilerin yüksek maliyetler ve borç yükü altında üretimlerini sürdürmeye çalıştığını ifade eden Gürer, tarımsal desteklerin üretimin sürdürülebilirliği açısından önem taşıdığını söyledi.
2026 İÇİN 604 MİLYAR TL FARK HESABI
Gürer, benzer tablonun 2026 yılında da devam ettiğini savundu. 2026 yılı tarımsal destek bütçesi 168 milyar TL olarak belirlendi. Tarım ve Orman Bakanlığı da 2026 tarımsal destek bütçesine ilişkin resmi istatistik bültenini yayımladı.
Gürer’in hesabına göre Tarım Kanunu’ndaki yüzde 1 hükmü esas alındığında 2026 için destek tutarının yaklaşık 772 milyar TL olması gerekiyor. Buna göre Gürer, 168 milyar TL ile kendi hesapladığı tutar arasında yaklaşık 604 milyar TL fark bulunduğunu belirtti.
2026 bütçesinin TBMM görüşmeleri sırasında da yüzde 1 hükmü tartışılmış, 168 milyar TL’lik tarımsal destek bütçesinin bu oranın altında kaldığı yönünde değerlendirmeler Meclis tutanaklarına yansımıştı.
ÇİFTÇİNİN BORCUNA DİKKAT ÇEKTİ
Gürer, tarımsal desteklerdeki yetersizliğin çiftçilerin borçlanma ihtiyacını artırdığını savunarak, Temmuz 2026 itibarıyla tarım sektörünün bankalara olan kredi borcunun 1 trilyon 511 milyar TL’ye ulaştığını ileri sürdü.
Gürer, çiftçilerin bir yandan yüksek girdi maliyetleriyle mücadele ettiğini, diğer taraftan mevcut borçlarını kapatmak amacıyla yeniden borçlanmak zorunda kaldığını söyledi.
Gürer, Mayıs 2026’daki TBMM konuşmasında de çiftçilerin banka ve finans kuruluşlarına olan borcunun o tarihte 1 trilyon 337 milyar TL seviyesinde bulunduğunu dile getirmişti.
“YÜZDE 1 KÂĞIT ÜZERİNDE KALMAMALI”
Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesindeki düzenlemenin uygulanması gerektiğini söyleyen Gürer, üreticiye verilen desteğin tarımın geleceğine yapılan yatırım olduğunu savundu.
Gürer’in açıkladığı 2006-2026 tablosuna göre; gerçekleşen tarımsal destek 682 milyar 185 milyon TL, kanuna göre verilmesi gerektiğini hesapladığı destek 2 trilyon 312 milyar 708 milyon TL, aradaki fark ise 1 trilyon 630 milyar 523 milyon TL oldu. 2026 özelinde ise Gürer, 168 milyar TL’lik destek bütçesine karşılık 772 milyar TL’lik tutar hesaplayarak farkı 604 milyar TL olarak açıkladı.
