Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, temmuz ayına ait üretici ve market fiyatları ile girdi maliyetlerindeki değişimleri paylaştı. Geçen ay markette incelenen 39 ürünün 19'unda fiyat artışı, 20'sinde ise fiyat düşüşü yaşandı. Temmuz ayında tarlayla tezgah arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 461,2 ile havuçta görüldü. Üreticide 11 lira olan havuç market raflarında 61 lira 73 kuruşa satılarak 5,6 katına ulaştı. Havucu yüzde 444,4 farkla elma, yüzde 236,6 ile yeşil mercimek, yüzde 231,6 ile kabak ve yüzde 219,5 ile maydanoz takip etti.
Tarlada 18 lira 75 kuruşa alıcı bulan elma markette 102 lira 7 kuruşa, 24 lira 21 kuruşluk yeşil mercimek 81 lira 50 kuruşa, 17 lira 64 kuruşluk kabak 58 lira 49 kuruşa, 6 lira 82 kuruşluk maydanoz ise 21 lira 79 kuruşa satıldı. Böylece elma markette 5,4 kat, yeşil mercimek 3,4 kat, kabak ise 3,3 kat zamlı fiyatla tüketiciye sunuldu.
SEBZEDE ZAM VE İNDİRİM LİSTESİ
Markette fiyatı en çok artan ürün yüzde 86,2'lik oranla sivri biber oldu. Zam listesinde sivri biberi yüzde 53,3 ile kuru soğan, yüzde 23,4 ile mısırözü yağı, yüzde 22,8 ile kuru üzüm ve yüzde 15,5 ile patates izledi.
Fiyatı en fazla gerileyen ürünlerin başında ise yüzde 49'luk düşüşle karpuz yer aldı. Karpuzdaki indirimi yüzde 39,6 ile yeşil fasulye, yüzde 30,2 ile kiraz, yüzde 28,6 ile havuç ve yüzde 23,5 ile tavuk eti takip etti.
Üretici tarafında incelenen 31 ürünün 8'inde fiyat artışı yaşanırken 16 üründe gerileme oldu, 7 üründe ise fiyatlar değişmedi. Tarlada en çok fiyat düşüşü yüzde 51,1 ile havuçta, en yüksek fiyat tırmanışı ise yüzde 52,9 ile kuru soğanda gerçekleşti.
TARLADAKİ FİYAT HAREKETLERİNİN NEDENLERİ
Çukurova Bölgesi'nde yazlık kuru soğan hasadının tamamlanması ve İç Anadolu'da erkenci çeşitlerin toplanmasına henüz yeni başlanması piyasada arz daralmasına yol açtı. Bu geçiş dönemi üretici fiyatlarını yukarı taşıdı. Kıyı kesimlerdeki seralarda sivri biber ile domates üretiminin bitmesi de arzı düşürerek tarla fiyatlarını tırmandırdı. Sezon sonuna yaklaşılan çilekte de benzer bir tablo oluştu.
Yaylalarda üretimin devreye girmesiyle kabak, salatalık ve patlıcanda arz arttı ancak talebin yetersiz kalması üretici fiyatlarını düşürdü. İlkbaharda etkili olan yağışların yazlık patateste bozulmalara yol açması arzı azaltarak fiyatları yükseltti. Hasat edildikten sonra uzun süre depolanamayan karpuzda ise talebin beklentilerin altında kalması fiyat gerilemesine neden oldu.
