Marmara Denizi'ni çevreleyen fay hatlarındaki hareketlilik kamuoyunda sıklıkla sarsıntının hangi gün yaşanacağı sorusuyla tartışılsa da sismoloji dünyasında parametreler çok daha farklı dinamiklere dayanıyor. Sosyal medya hesabı üzerinden modern deprem bilimi yaklaşımlarını değerlendiren Prof. Dr. Osman Bektaş, yerkabuğundaki kırılmaların takvim yaprağı ya da saat verilerek önceden bilinmesinin günümüz koşullarında imkansız olduğunu bir kez daha hatırlattı.
MARMARA DEPREMİ İÇİN TAHMİN YÖNTEMLERİNDE YENİ DÖNEM
Yerkürede biriken gerilimi izleyen araştırmacılar, belirli bir güne odaklanmak yerine yer altındaki fay kollarının fiziksel tepkilerini ve enerji transfer hızlarını takip ediyor. Bektaş'ın paylaştığı verilere göre, fay bloklarının ne kadarlık bir dirençle kilitlendiği, gerilmenin hangi derinlikte yoğunlaştığı ve fay boyunca sismik kırılma üretmeksizin gerçekleşen "creep" yani yavaş kayma hareketlerinin düzeyi bilim insanlarının temel inceleme alanını oluşturuyor. Elde edilen tüm bu mekanik göstergeler, afaki tarihler yerine belirli periyotları kapsayan olasılık modellerine dönüştürülüyor.
FAYIN KİLİTLİ PARÇALARI VE 6 ÜZERİ SARSINTI TEHLİKESİ
Marmara fayı için sorulması gereken temel sorunun zamanlamadan ziyade fayın sergilediği davranış biçimi olduğunu belirten uzman isim, riskin tek boyutlu ele alınamayacağını dile getirdi. Fay hattının belirli kesimlerinde deprem üretmeyen sessiz kaymalar meydana gelirken, hemen bitişikteki kolların uzun yıllar boyunca kilitli kalabildiğini aktardı. Bektaş, hareket etmeyen bu kilitli yapıların enerji depolayarak M6 ve üzerindeki büyüklüklerde sarsıntılar üretme potansiyeli taşıdığını kaydetti.
Farklı segmentlerin birbirinden tümüyle bağımsız davranışlar sergilemesi, bölgedeki risk haritalarının sürekli güncellenmesini zorunlu kılıyor. Uzmanlar, fayın davranış mekanizmasını çözmenin ve yerel zemin şartlarına uygun kentsel dayanıklılık adımları atmanın hayati önem taşıdığını belirtiyor.
