Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2026 yılı ikinci çeyrek Yapı İzin İstatistikleri, inşaat sektörünün mevcut durumu ve gelecek beklentileri açısından dikkat çeken veriler ortaya koydu. TÜİK verilerine göre, 2026'nın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yapı ruhsatı verilen bina sayısı %2,0, daire sayısı %9,5 ve toplam yüzölçümü %7,4 geriledi. Buna karşın, yapı kullanma izin belgesi (iskan) verilen bina sayısı %13,7, daire sayısı %10,7 ve toplam yüzölçümü %5,8 artış gösterdi.
Verileri değerlendiren Kocaeli Müteahhitler Birliği Başkanı Oğuzhan Keleş, iskan belgesindeki artışın geçmişte başlayan projelerin tamamlandığını gösterdiğini, ancak ruhsatlardaki düşüşün yarının konut arzını olumsuz etkileyeceğini vurguladı. Keleş, "Bugünün iskan verileri geçmişte alınan kararların sonucuyken, bugün alınan yapı ruhsatları yarının üretim kapasitesini belirliyor. Bu gerilemeyi dikkatle okumalıyız" dedi.
Maliyet, Finansman Ve Arsa Baskısı Üretimi Sınırlıyor
Kocaeli’nin sanayi, nüfus ve istihdam hareketliliğiyle nitelikli konut ihtiyacının aralıksız sürdüğü bir kent olduğuna dikkat çeken Keleş, müteahhitlerin yeni projeye başlamada yalnızca talebi kıstas almadığını ifade etti. Yüksek inşaat ve finansman maliyetlerinin yanı sıra arsa fiyatlarının fizibiliteyi zorlaştırdığını belirten Keleş, alım gücü ile konut fiyatları arasındaki makasın öngörülebilirliği düşürdüğünü söyledi.
TÜİK’in Haziran 2026 verilerine göre inşaat maliyet endeksinin yıllık %28,66, bina inşaatı maliyetinin %28,54 ve işçilik maliyetinin %30,25 arttığını hatırlatan Keleş, "Maliyetlerin bu seviyede olduğu ve finansmana erişimin zorlaştığı ortamda ruhsat gerilemesi şaşırtıcı değil; ancak bu tablo doğru politikalarla değiştirilebilir" ifadelerini kullandı.
Kentsel Dönüşüm İçin Kritik Mesaj
1999 Marmara Depremi'ni yaşamış Kocaeli için yeni yapı üretiminin doğrudan can güvenliği meselesi olduğunu vurgulayan Oğuzhan Keleş, yeni ruhsat alımlarındaki yavaşlamanın kentsel dönüşümü de doğrudan olumsuz etkileyeceğini söyledi. Güvenli olmayan yapı stokunun yenilenmesi için vatandaş, müteahhit ve bankacılık sektörünü kapsayan daha güçlü ve sürdürülebilir finansman modellerinin hayata geçirilmesi gerektiğini kaydetti.
"Ortak Akıl İle Hareket Etmeliyiz"
Yapı ruhsatı alınmayan her projenin birkaç yıl sonra tamamlanacak yapı stokunun eksik kalması anlamına geldiğini hatırlatan Keleş, durumun ilerleyen süreçte kira artışları, konut fiyatları ve kentsel dönüşüm hızında negatif sonuçlar doğuracağı uyarısında bulundu. Üretim maliyetlerinin düşürülmesi, ruhsat ve proje süreçlerinin hızlandırılması ve finansmana erişimin kolaylaştırılması gerektiğini savunan Keleş, kamu, yerel yönetimler, finans sektörü ve özel sektörün ortak akılla hareket etmesi çağrısında bulundu.
