Tüketicilerin temel harcama kalemlerindeki değişimleri düzenli olarak izleyen İstanbul Ticaret Odası (İTO), yeni döneme ait piyasa istatistiklerini kamuoyuyla paylaştı. Perakende pazarında yapılan maliyet analizlerine göre, sonbaharın ortasına denk gelen ekim ayında pazar sepetini doldurmak önceki aya kıyasla ciddi şekilde zorlaştı. Gıda, eğitim ve tekstil sektörleri başta olmak üzere birçok grupta rakamların yukarı yönlü ivme kazandığı tabloda, yalnızca çok kısıtlı sayıda kalemde indirim hareketliliği gözlemlenebildi.
EKİM AYINDA İSTANBUL'DA FİYATI EN ÇOK ARTAN VE AZALAN ÜRÜNLER
Kurumun raporladığı endekste mercek altına alınan 336 temel tüketim maddesinden 231'inin fiyatında genel bir yükseliş yaşandığı saptanırken, maliyeti düşen ürünlerin sayısı 29'da kaldı. Özellikle sera üretimine geçişin hızlandığı tarım sektöründe, sebze reyonlarındaki agresif artışlar dikkatleri üzerine çekti. Listede zirveyi yüzde 50,71'lik devasa bir tırmanışla salatalık kimseye bırakmadı. Mutfakların demirbaşlarından domates yüzde 36,98'lik artış oranıyla ikinci sıraya yerleşirken, onu sırasıyla yüzde 27,15 ile sivri biber ve yüzde 26 ile çarliston biber izledi. Tüketicilerin sıklıkla tükettiği kabak yüzde 22,55, dolmalık biber ise yüzde 21,31 oranında zamlanarak pazar ateşini yükselten diğer ürünler olarak kayıtlara geçti.
Havaların belirgin şekilde soğumasıyla birlikte vitrinlerini yenileyen giyim sektöründe de sert fiyat dalgalanmaları yaşandı. Mağazalardaki kış sezonu hazırlıkları kıyafet etiketlerini doğrudan yukarı taşıdı. Kadın eteğinde saptanan yüzde 25,67'lik pahalılığı; yüzde 23,26'lık artışla erkek kazağı, yüzde 22,30'la kadın gömleği, yüzde 22,05'le kadın kabanı ve yüzde 18,53'le kadın pantolonu takip etti. Ayakkabı grubunda ise erkek botlarının maliyeti yüzde 19,04 fırladı. Eğitime ayrılan bütçelerde de ciddi bir genişleme yaşandı; test kitapları yüzde 27,35, edebi eserler yüzde 23,32 oranında değer kazanarak okurları zorladı. Ulaşım bütçelerini ilgilendiren otogaz (LPG) kaleminde ise yüzde 17,19'luk artış ölçüldü.
LİMON, MEYVE GRUBU VE ULAŞIM BEDELLERİNDE İNDİRİM RÜZGARI
Genel zam dalgasına karşın dar gelirli tüketiciye bir nebze nefes aldıran kalemlerin başında narenciye grubu geldi. Hasat döneminin getirdiği bolluk sayesinde limon, yüzde 26,21'lik keskin bir düşüş yaşayarak ekim ayının en fazla ucuzlayan ürünü unvanını eline aldı. Manav reyonlarındaki gerileme bununla sınırlı kalmadı; elma yüzde 8,50, üzüm yüzde 7,65, kuru soğan yüzde 4,97 oranında ucuzladı. Kuruyemiş tezgahlarında ise fındık içinin fiyatı yüzde 9,92 düşerek alıcısını sevindirdi.
Ekonomik hareketliliğin hizmet sektöründeki yansımalarına bakıldığında, günlük araç kiralama bedellerinin yüzde 8,95 oranında gerilediği, şehirlerarası otobüs bileti fiyatlarının ise yüzde 3,60 seviyesinde düştüğü gözlemlendi. Yatırımcıların güvenli limanı olan altın mücevherat piyasasında yüzde 4,60'lık bir gerileme ölçülürken, mutfak masraflarını ilgilendiren badana boya malzemelerinde yüzde 2,84, sarımsakta yüzde 2,55 ve taze fasulyede yüzde 2,09 oranlarında küçük çaplı rahatlamalar tespit edildi.
