Havaların soğumaya başlamasıyla birlikte kombilerin dereceleri yükseltilirken, enerji giderlerindeki yeni hesaplama metodu milyonlarca haneyi endişelendiriyor. Türkiye Gazetesi'nin aktardığı verilere göre, geride bıraktığımız ilkbahar aylarında devreye alınan iki aşamalı faturalandırma sistemi, önümüzdeki kış aylarında bütçeleri derinden sarsacak. Uygulamanın en can alıcı noktası ise kotanın aşılması durumunda uygulanan toplu fiyatlandırma mantığında yatıyor.
DOĞAL GAZ FATURALARINDA KADEMELİ TARİFE NASIL İŞLEYECEK?
Enerji yönetiminin BOTAŞ üzerinden 4 Nisan tarihinde devreye soktuğu düzenlemeye göre meskenler "Kademe-1" ve "Kademe-2" olmak üzere iki farklı fiyat dilimine ayrıldı. Aylık belirlenen gaz hacminin altında kalan haneler metreküp başına 10,62 TL ödemeye devam ederken, ibre sınırı geçtiği anda birim maliyet 18 TL seviyesine fırlıyor. Tüketiciyi asıl zorlayacak detay tam da burada ortaya çıkıyor. Barajın üstüne çıkıldığında sadece fazlalık olan kısım değil, o ay yakılan doğal gazın tamamı yüzde 70 oranındaki bu zamlı tarifeyle çarpılarak hesaba yansıtılıyor. Üstelik ortaya çıkan bu katlanmış tutarın üzerine bir de vergi kalemleri ile sistem kullanım bedelleri ilave ediliyor.
ŞEHİRLERİN İKLİMİNE ÖZEL BARAJLAR BELİRLENDİ
Söz konusu tarife kotaları Türkiye'nin her yerinde standart bir rakam üzerinden işlemiyor. Yetkililer, bölgelerin coğrafi koşullarını ve geçmiş yıllardaki harcama istatistiklerini dikkate alarak her şehre ve her aya özel bir üst limit tanımladı. Örneğin megakent İstanbul için eylül ayında 29,23 metreküp olarak uygulanan sınır; ekim ayında 43,73, havaların iyice soğuduğu kasım ayında 101,71 ve aralık döneminde 198,12 metreküp olarak kademeli şekilde artırılıyor.
Başkent Ankara'daki meskenler için belirlenen esneklik payı biraz daha yüksek tutulmuş durumda. Başkentte eylül ayındaki kota 40,69 metreküpten başlarken, ekim ayında 76,86'ya, kasımda 161,63'e ve yılın son ayı aralıkta ise 284,25 metreküpe ulaşıyor. Ülkenin en sert kış şartlarıyla mücadele eden Erzurum'da ise vatandaşların aralık ayındaki temel harcama hakkı 319,60 metreküpe kadar genişletiliyor.
KESİŞEN AYLAR VE MERKEZİ SİSTEMLERDEKİ DURUM
Fatura kesim tarihlerinin ardışık iki takvim ayına birden sarktığı durumlarda mağduriyet yaratmamak için hesaplamalar günlük ortalamalar üzerinden yapılıyor. Sayaç okuma periyoduna düşen gün sayısı dikkate alınarak, tüketicinin hakkı olan baraj hassasiyetle faturaya yansıtılıyor. Bireysel kombi yerine site veya apartman bazında tek bir dev kazanın yandığı merkezi sistemli binalarda ise hesaplama hane sayısına göre şekilleniyor. Binanın toplam yaktığı gaz miktarı bağımsız bölüm sayısına bölünerek daire başı ortalama bir harcama bulunuyor ve abonelerin Kademe-2 fiyatına geçip geçmediğine bu yolla karar veriliyor.
