Milyonlarca ücretli çalışanın geçim şartlarını belirleyen pazarlık süreci yaklaşırken, 2027 senesi için ilk beklenti raporları şekillenmeye başladı. 2026 takviminde net 28 bin 75 lira olarak uygulanan ve yıl ortasında herhangi bir ilave düzenlemeye tabi tutulmayan taban aylık, hayat pahalılığı karşısında ciddi bir satın alma gücü erozyonuna uğradı.
2027 ASGARİ ÜCRET TAHMİNİ İÇİN 37 BİN LİRA ÇIKIŞI
Ekonomi yönetiminin Orta Vadeli Program kapsamında paylaştığı yüzde 28,4'lük 2026 yıl sonu enflasyon projeksiyonunun maaşlara doğrudan yansıtılması halinde tutarın 36 bin 49 TL seviyesinde kalacağına işaret eden Aydoğmuş, sahadaki şartların bu baremi aşacağını dile getirdi. Kendi kişisel beklentisini paylaşan uzman isim, makroekonomik dengeler çerçevesinde net tutarın yüzde 32 civarında bir artışla 37 bin TL bandına taşınacağını öngördü. Nihai tablonun ise aralık ayındaki resmi müzakereler sonucunda netleşeceğini hatırlattı.
ALIM GÜCÜNDEKİ KAYIP VE AÇLIK SINIRI ÇIKMAZI
Ocak ayında belirlenen taban aylığın dokuz aylık süreçte resmi enflasyon karşısında 6 bin 827 liralık bir kayba uğradığına dikkat çeken Aydoğmuş, senenin başında 28 bin lira ile karşılanan bir sepetin eylül ayı sonunda yaklaşık 34 bin 900 liraya mal olduğunu belirtti.
Türk-İş verilerine göre eylül ayında dört kişilik bir ailenin yalnızca zorunlu beslenme harcamalarını kapsayan açlık sınırının 37 bin 801 liraya ulaştığını aktaran Aydoğmuş, tahmin edilen 37 bin liralık yeni maaşın dahi bugünkü beslenme maliyetini karşılayamadığını ifade etti. Yılın kalan üç ayında fiyatların artışını sürdüreceğini kaydeden ekonomist, yeni ücret yürürlüğe girdiğinde açlık sınırının çok daha yukarıda olacağını belirtti.
YIL İÇİNDE 6 BİN LİRAYI AŞAN ERİME RİSKİ
Orta Vadeli Program'da yer alan 2027 senesi yüzde 21'lik enflasyon hedefi üzerinden bir simülasyon yapan Aydoğmuş, şu değerlendirmede bulundu:
"Diyelim ki asgari ücret 37 bin TL olarak belirlendi ve bu hedef tam olarak gerçekleşti. Bu durumda 37 bin TL'nin yıl sonundaki satın alma gücü, yıl başı fiyatlarıyla yaklaşık 30 bin 579 TL'ye gerileyecek. Yani çalışan, satın alma gücü bakımından yaklaşık 6 bin 421 TL kaybetmiş olacak. Üstelik burada ekonomi yönetiminin hedefinin tutacağını varsayıyoruz. Enflasyon hedefin üzerinde gerçekleşirse kayıp daha da büyüyecek. Bu nedenle asgari ücreti yalnızca ocak ayında artırmak, çalışanı yıl boyunca enflasyondan korumaya yetmiyor."
YILDA İKİ KEZ ZAM VE OTOMATİK ENDEKSLEME FORMÜLÜ
Ücret tespit sürecinin klasikleşmiş bir pazarlık döngüsünden çıkarılması gerektiğini savunan Aydoğmuş, kalıcı çözüm için çok aşamalı bir model sundu:
-
Taban aylık her sene 1 Ocak ve 1 Temmuz tarihlerinde olmak üzere iki aşamada güncellenmeli.
-
Gerçekleşen altı aylık fiyat artış farkı, siyasi bir karar beklenmeksizin doğrudan ücretlere yansıtılmalı.
-
Belirleme kriterlerine yalnızca TÜFE değil; ekonomik büyüme, verimlilik ve yaşam maliyeti parametreleri eklenmeli.
-
Deneyimli çalışanlar için kıdem farkı gözetilmeli ve bayram ikramiyesi altyapısı kurulmalı; işletmelere binecek ilave yük ise kamu destekleriyle telafi edilmeli.
Her yıl aynı geçim tartışmasının tekrarlandığını ifade eden Aydoğmuş, nominal artışların çalışan refahını koruyamadığını, odak noktasının rakamlardan çıkarılıp koruyucu bir sisteme kaydırılması gerektiğini belirtti.
