AK Parti Grubu, son yıllarda kamuoyunda infial yaratan ağır şiddet olayları, suç işleme yaşının giderek düşmesi ve çocukların suç örgütleri tarafından taşeron olarak kullanılmasının önüne geçmek amacıyla hazırladığı kapsamlı kanun teklifini TBMM Başkanlığına sundu. AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, TBMM’de kurulan "Çocukların Suça Sürüklenmesini Önleme Komisyonu" raporundan da büyük ölçüde istifade edilerek hazırlanan 18 maddelik yasa teklifinin; infaz adaletinin sağlanması, toplumsal huzurun güçlendirilmesi ve çocukların etkin rehabilitasyonu açısından hayati önem taşıdığını vurguladı.
15-18 YAŞ GRUBUNA MÜEBBET VE AĞIRLAŞTIRILMIŞ MÜEBBET YOLU
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici maddesi, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 31. maddesinde yapılan değişiklikler oldu. Yapılan düzenlemeyle, 15-18 yaş grubundaki çocukların kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaştırılmış yaralama suçlarını işlemesi durumunda; kasta dayalı kusurun ağırlığı, güdülen amaç ve saik gibi kriterler göz önünde bulundurularak, hakimin takdiriyle herhangi bir ceza indirimi uygulanmayabilecek. Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, bu değişikliği şu sözlerle açıkladı: "Gerekli şartlar yerine geldiği takdirde, 15-18 yaş arasındaki çocukların yine hakimin takdir yetkisiyle müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası almasına yönelik bir düzenleme hayata geçirilmiş durumdadır."
12-15 YAŞ ARALIĞINA DA SIKI DENETİM VE AZALTILMIŞ İNDİRİM
Teklif, sadece lise çağındaki gençleri değil, daha küçük yaş gruplarını da kapsıyor. Kasten öldürme ve ağır yaralama gibi vahim suçları işleyen 12-15 yaş grubundaki çocuklar için de belirli şartların varlığı halinde hakimlerin ceza verme yetkisi genişletiliyor. Bu yaş grubundaki suça sürüklenen çocuklara yönelik uygulanan mevcut ceza indirim oranlarının düşürülmesine ve çocukların adalet sistemi içerisinde daha etkin bir şekilde sorgulanıp rehabilite edilmesine imkan tanınıyor.
SUÇ ÖRGÜTLERİNİN "ÇOCUK" İSTİSMARINA KARŞI YAŞ SINIRI ÖNLEMİ
Özellikle organize suç şebekelerinin, cezai ehliyet sınırlarını suistimal ederek çocukları tetikçi veya uyuşturucu kuryesi olarak kullanmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda, Türk Ceza Kanunu’nda yer alan ve suçun mükerrer işlenmesi durumunda uygulanan "tekerrür" hükümlerinin yaş sınırı 18’den 15’e düşürülüyor. Böylelikle, 15-18 yaş grubundaki suça meyilli çocukların suç örgütleri tarafından kullanılmasında caydırıcılığın en üst düzeye çıkarılması amaçlanıyor.
SORUMSUZ EBEVEYNLERE İKİ KATINA KADAR CEZA ARTIRIMI
Çocuğun gelişimindeki aile rolünü merkeze alan yasa teklifi, ebeveynlerin sorumluluklarını da yasal olarak ağırlaştırıyor. TCK’da yer alan "aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali" suçunun alt ve üst sınırları yukarı çekiliyor. Eğer bir çocuk, ailesinin ihmalkarlığı ve yükümlülük ihlali nedeniyle kasten öldürme veya ağır yaralama suçu işlerse; bu durumdan sorumlu olan ebeveynlere verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılacak. Böylece ailelerin çocukları üzerindeki koruma ve denetim sorumluluğu kanun eliyle güçlendirilecek.
ÇOCUK İNFAZ SİSTEMİNDE "KAPALI CEZAEVİ" DÖNEMİ
Çocuk hükümlülerin ceza infaz süreçleri de kökten değişiyor. Mevcut uygulamada çocuk hükümlüler hapis cezalarının infazına doğrudan serbestlik seviyesi yüksek "çocuk eğitim evlerinde" başlıyorken, yeni teklifle bu öncelik kaldırılıyor. Çocuk hükümlüler cezalarına ilk olarak "çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında" başlayacak. Geniş kapsamlı bir heyet raporuyla çocuğun "iyi halli" olduğu kesin olarak tespit edilirse, hakim kararıyla eğitim evlerine ayrılmasına izin verilecek.
SİLAH SAHİPLERİNE VE KESİCİ ALET SATANLARA AĞIR YAPTIRIMLAR
Toplum genelinde bireysel silahlanma ve çocukların tehlikeli aletlere erişimini engellemek için de devrim niteliğinde iki madde yasaya ekleniyor:
Silah Muhafaza İhmali: Ruhsatlı veya ruhsatsız ateşli silahını dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı muhafaza ederek bir çocuğun eline geçmesine neden olan kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası yaptırımı geliyor.
Kesici Alet Yasağı: Kabahatler Kanunu’na eklenecek yeni maddeyle; 6136 sayılı kanun kapsamı dışında kalan ekmek bıçağı, maket bıçağı gibi kesici, delici ve bereleyici aletlerin çocuklara satılması, çocuklar tarafından satın alınması ve sokakta taşınması tamamen yasaklanarak ağır idari para cezaları öngörülüyor.
