Bazı emlakçıların, sadece dairenin içini göstermek için müşterilerinden 2 bin ile 5 bin TL arasında değişen ücretler talep etmesi büyük tepki topladı. Emlakçıya ev bakma parası verilir mi, yer gösterme ücreti yasal mı, danışmanlık bedeli adı altında alınan paralar geri alınabilir mi soruları arama motorlarında günün en çok araştırılan konuları arasına girdi. İşte konuya dair tüm merak edilen o soruların yanıtları...
Artan kira fiyatları, yüksek nakliye ve depozito masraflarıyla boğuşan vatandaşlar, şimdi de "ev görme" tarifesi şoku yaşıyor. İddialara göre son dönemde birçok gayrimenkul ofisi, müşterisine beğendiği evi fiziksel olarak gezdirmeden önce ciddi rakamlar istemeye başladı. Özellikle konut piyasasındaki daralma ve fahiş fiyatlar zaten cep yakarken, emlakçıların sadece kapı açmak için bile para talep etmesi sektörü karıştırdı. Emlakçı yer gösterme ücreti yasal mı, ev gezmek parayla mı oldu, ciddiyet kaporası veya randevu bedeli yasal bir uygulama mı gibi en çok aratılan anahtar kelimelerin tüm detaylarını sizler için araştırdık.
EMLAKÇILARIN İSTEDİĞİ 'YER GÖSTERME ÜCRETİ' YASAL MI?
Ev arayışındaki vatandaşların en çok şikayet ettiği konuların başında gelen yer gösterme ücreti, aslında hukuki açıdan büyük bir tartışma yaratıyor. Tüketici Hukuku Uzmanı Avukat Ali Kaya, emlakçıların evi göstermeden önce ücret talep etmesinin hiçbir kanuni temeli olmadığını açıkça belirtiyor. Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'in 19'uncu maddesini hatırlatan Kaya, konut gösterme hizmeti için tüketiciden kesinlikle para alınamayacağının altını çiziyor. Ancak bazı işletmelerin yasadaki bu durumu aşmak için istenen parayı "danışmanlık ücreti", "randevu bedeli" veya "ciddiyet kaporası" gibi farklı isimler altında tahsil etmeye çalıştığı görülüyor.
EV GÖSTERME PARASI GERİ ALINABİLİR Mİ, KAPORA YANAR MI?
Sistemin işleyişine göre, eğer müşteri gezdiği evi satın alır veya kiralarsa, baştan ödediği bu 5 bin TL'ye varan tutar emlakçının alacağı toplam komisyondan düşülüyor. Fakat asıl kriz, müşterinin evi beğenmemesi veya başka bir seçenek değerlendirmek istemesi durumunda ortaya çıkıyor. Avukat Ali Kaya, resmi bir kiralama veya satış sözleşmesi imzalanmadan tüketicilerin asla ödeme yapmaması gerektiği konusunda uyarıyor. Ev kiralamaktan ya da satın almaktan vazgeçen kişilerin önceden verdikleri paranın emlakçı tarafından zorla alıkonulamayacağını belirten uzmanlar, bu yöntemin mevcut yasalara aykırı olduğunu ifade ediyor.
EMLAKÇILAR BU ÜCRETİ NEDEN TALEP EDİYOR?
Vatandaşlar duruma tepki gösterirken, emlakçılar cephesinde ise farklı bir savunma öne çıkıyor. İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizameddin Aşa, gayrimenkul ofislerinin çok ciddi işletme masrafları ile karşı karşıya kaldığına dikkat çekiyor. İlan sitelerine ödenen yüksek meblağlar, ulaşım giderleri, artan çalışan maliyetleri ve müşterinin kriterlerine uygun ev bulmak için harcanan uzun mesai, emlakçıları bu tarz yeni gelir modelleri yaratmaya itiyor. Müşterinin bütçesini, istediği bölgeyi ve oda sayısını belirleyip buna göre bazen bir ay boyunca araştırma yapan emlakçılar, harcadıkları bu emeğin ve zamanın karşılığını baştan garanti altına almak istiyor.
GAYRİMENKUL SEKTÖRÜNDE YENİ BİR DÜZENLEME Mİ GELİYOR?
Oda Başkanı Nizameddin Aşa, artan maliyetler yüzünden bu tür hizmet modellerinin ortaya çıkmasını anlaşılabilir bulsa da, mevcut kuralların "yer gösterme" adı altında para alınmasına kesinlikle izin vermediğini vurguluyor. Yürürlükteki yönetmeliğe göre emlakçılar; satış işlemlerinde alıcı ve satıcıdan ayrı ayrı yüzde 2, kiralama işlemlerinde ise bir aylık kira bedeli ve KDV oranında hizmet bedeli alabiliyor. Sektör temsilcileri, sadece ev göstermekten ziyade müşteriye sunulan "özel danışmanlık" hizmetinin yasalarla çok daha net bir şekilde tanımlanması gerektiğini savunuyor. Aksi takdirde bu uygulamanın kötüye kullanıma oldukça açık olduğu ve mağduriyetlerin artabileceği belirtiliyor.
