Yeni bir binaya başlamak ya da devam eden bir projeyi tamamlamak isteyenler için artık şartlar biraz daha farklı olacak.
2026 itibarıyla yürürlüğe girecek yeni düzenlemeyle birlikte, yapı ruhsatı ve iskân sürecinde bazı teknik zorunluluklar devreye giriyor. Sadece çizimlerle, projelerle değil, aynı zamanda çevresel sorumluluklarla da donatılmış bir inşaat süreci geliyor. Bu kuralları yerine getirmeyen projeler durdurulacak, belgelerini tamamlayamayacak. İnşaat sektöründe ezber bozan bu adım, su krizine karşı atılan somut önlemlerden biri olarak görülüyor.
2026’dan Sonra Ruhsat Süreci Daha Sıkı Denetlenecek
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle birlikte, belirli ölçülerin üzerindeki yapılar için yeni bir teknik zorunluluk geliyor. Hem kamuya ait yapılar hem de özel sektör projeleri bu kapsama dahil edilecek.
Uygulamayla birlikte, yağmur sularının değerlendirilmesi ve belirli atık suların geri kazanımı konusunda somut adımlar atılması gerekiyor. Belirlenen teknik şartları taşımayan projelere ruhsat verilmeyecek. Hatta inşaatı devam eden yapılar dahi bu sistemleri kurmazsa iskân alamayacak. Bu da projenin fiilen tamamlanamaması anlamına geliyor.
Hangi Projeler Bu Kapsamda Yer Alacak?
Detaylar belli oldu. Düzenlemeye göre parsel büyüklüğü 2.000 metrekareyi aşan veya çatı alanı 1.000 metrekareden büyük olan tüm binalar, yağmur suyunu toplayan sistemlerle donatılmak zorunda. Ayrıca kamu binalarının tamamında da benzer bir sistem kurulacak.
Toplanan yağmur suyu arıtılarak tuvaletlerde, bahçe sulamasında veya temizlik işlerinde yeniden kullanılabilecek. Kurulacak sistemin, yıllık tahmini yağmur suyunun en az %6’sını depolayacak kapasitede olması şart.
Gri Su Sistemleri İçin Ölçütler Netleşti
Gri su, genellikle duş ve lavabolardan gelen, nispeten temiz kabul edilen atık sulardan oluşuyor. Yeni yönetmelikte bu suların da yeniden değerlendirilmesi isteniyor. 200 yatak üzeri oteller, 10.000 metrekareyi aşan alışveriş merkezleri ve 30.000 metrekarenin üzerindeki kamu yapılarında gri su geri kazanım sistemi zorunlu hale gelecek. Sistem kapasitesi ise, rezervuarların günlük ihtiyacının en az %50’sini karşılayacak şekilde planlanacak.
Uymayanlara Belge Yok İnşaatlar Tamamlanamayacak
Yalnızca yeni yapılacak projeler değil, halihazırda devam eden inşaatlar da bu düzenlemeye tabi olacak. Zorunlu sistemleri kurmayan projelere iskân belgesi verilmeyecek. Bu durum, birçok yatırımcının planlarını gözden geçirmesini gerektirebilir. Denetim süreçlerinin artırılmasıyla birlikte, belediyelerin ve ilgili idarelerin sorumluluğu da artacak. Yapı ruhsatı ve kullanım izni süreçlerinde artık bu teknik şartların karşılandığı belgelenmek zorunda olacak.
Uzmanlar: Gerekli Adımlar Şimdi Atılmazsa Gelecek Risk Altında
Konu sadece inşaat sektörüyle sınırlı değil. Uzmanlara göre Türkiye’de kişi başına düşen kullanılabilir su miktarı giderek azalıyor. 2000’li yılların başında 1.652 metreküp olan yıllık su miktarı, 2023 itibarıyla 1.120–1.313 metreküpe kadar geriledi. Bu düşüş durdurulamazsa, 2030’dan itibaren su krizlerinin sıklaşması, 2040’a kadar kuraklıkların kalıcı hale gelmesi ve 2050’ye gelindiğinde ciddi ekonomik ve sosyal sonuçların doğması kaçınılmaz olabilir. Bu nedenle alınan her önlem, sadece bugünü değil geleceği de yakından ilgilendiriyor.
