Kocaeli denildiğinde akla çoğunlukla sanayi tesisleri ya da Maşukiye gibi doğa odaklı gezi noktaları gelse de kentin kırsal mahalleleri yüzlerce yıllık geçmişi bünyesinde saklıyor. Şehrin farklı ilçelerine yayılan eski köyler ve kasabalar; korunmuş Osmanlı sivil mimarisi, tescilli arkeolojik alanları ve Kurtuluş Savaşı hatıralarıyla alternatif bir gezi güzergahı oluşturuyor.
KOCAELİ TARİHİ KÖYLERİ VE ÖNE ÇIKAN ASIRLIK YERLEŞİMLER
Gölcük ilçesine bağlı Saraylı Köyü, kökleri Roma İmparatorluğu dönemine kadar inen geçmişiyle dikkat çekiyor. Köy meydanındaki asırlık çınar ağacı ve zeminindeki antik Roma taşlarıyla öne çıkan yerleşimde, 19. yüzyıl Osmanlı dönemine ait bağdadi sıvalı ahşap binalar varlığını koruyor. Yerleşim alanı Kentsel Sit Alanı, köyün eski mezarlık bölgesi ise Arkeolojik Sit Alanı statüsüyle resmi koruma altında bulunuyor.
Dilovası sınırları içinde kalan ve yaklaşık 700 yıllık geçmişe sahip olan Tavşancıl, tescilli Osmanlı konutlarıyla öne çıkıyor. Sokak sağlıklaştırma ve yenileme projeleriyle korunan kasaba, aynı zamanda Milli Mücadele kahramanlarından Yahya Kaptan’ın kaldığı, yakalandığı tarihi eve ve anıt mezarına ev sahipliği yapıyor.
Gebze'nin sahil şeridinde yer alan Eskihisar ise eski balıkçı köyü dokusunu sürdürüyor. Hem Bizans hem de Osmanlı dönemlerine ait izleri barındıran köyde, deniz kıyısındaki Eskihisar Kalesi yer alıyor. Türk müzeciliğinin öncülerinden ressam Osman Hamdi Bey’in yaşadığı tarihi yapı da günümüzde Osman Hamdi Bey Evi ve Müzesi olarak ziyaretçilerini ağırlıyor.
İPEK YOLU GÜZERGAHINDAN İZMİT MERKEZİNDEKİ TARİHİ SOKAKLARA
Başiskele ilçesindeki Bahçecik, 16 ve 17. yüzyıllarda bölgedeki ipekböcekçiliği ile tütün üretiminin ana merkezleri arasında yer alıyordu. Eski adı "küçük bahçe" anlamına gelen "Bardızag" olan yerleşimde, geçmiş dönem taş işçiliğini yansıtan konaklar ve tarihi çeşmeler göze çarpıyor.
Karamürsel'in İpek Yolu üzerindeki durağı olan Kızderbent Köyü ise halıcılık geçmişiyle biliniyor. 1923 yılındaki Türkiye-Yunanistan Nüfus Mübadelesi kapsamında Selanik'ten gelen vatandaşların yerleştirildiği köyde, o yıllarda dikilen anıtsal çınar ağacı korunuyor. Yerleşim, kültürel geçmişinin yanı sıra yöresel köy ekmeği ve fırında oğlak çevirmesiyle de ilgi görüyor.
Kırsal alanların dışına çıkıp kent merkezinde eski yapıları incelemek isteyenler için İzmit'in Akçakoca Mahallesi ile Kapanca Sokak öne çıkıyor. 19. yüzyıl Osmanlı ahşap mimarisini yansıtan sokakta Sırrı Paşa ve Saatçi Ali Efendi konakları gibi tescilli binalar, restore edilen mekanlar ve İzmit Tarihi Çarşısı bulunuyor.
