Okulların açılmasıyla birlikte çocukların günlük yaşam düzeninde de önemli değişiklikler yaşanıyor. Yaz aylarında yüzme, bisiklete binme, açık havada oyun oynama ve yürüyüş gibi aktivitelerle daha fazla hareket eden çocuklar, okul döneminde dersler, servis yolculukları, ödevler ve ekran başında geçirilen süre nedeniyle daha hareketsiz bir yaşama geçebiliyor.
Biruni Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Öğretim Üyesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Safa Heybet, okul döneminde çocukların yaz aylarında kazandıkları hareket alışkanlığını sürdürmelerinin önemli olduğunu belirtti.
Günde En Az 60 Dakika Hareket Öneriliyor
Dünya Sağlık Örgütü’nün 5-17 yaş arasındaki çocuk ve gençler için günlük ortalama en az 60 dakika orta veya yüksek şiddette fiziksel aktivite önerdiğini hatırlatan Heybet, bu sürenin yalnızca profesyonel sporla tamamlanması gerekmediğini ifade etti.
Yürümek, koşmak, bisiklete binmek, hareketli oyunlar oynamak, beden eğitimi derslerine aktif katılmak ve teneffüslerde hareket etmek de çocukların günlük fiziksel aktivitesine katkı sağlıyor.
Uzmanlara göre burada önemli olan, hareketin yalnızca belirli saatlere sıkıştırılması yerine çocuğun günlük yaşamının doğal bir parçası haline getirilmesi.
Spor Yapmak Gün Boyu Oturmayı Telafi Etmiyor
Çocuğun gün içerisinde spor yapmasının, günün geri kalanında uzun süre hareketsiz kalmasının etkilerini tamamen ortadan kaldırmadığına dikkat çekiliyor.
Heybet, bir çocuğun akşam saatlerinde futbol antrenmanına katılsa bile günün büyük bölümünü sınıfta, serviste, ödev başında veya ekran karşısında oturarak geçirebileceğini belirtti.
Bu nedenle çocukların yalnızca yaptıkları sporun değil, gün boyunca toplam ne kadar hareket ettiklerinin ve ne kadar süre hareketsiz kaldıklarının da değerlendirilmesi gerekiyor.
Teneffüsler Hareket İçin Önemli Bir Fırsat
Okulların çocukların günlük hareket ihtiyacının karşılanmasında önemli bir rol üstlenebileceği belirtiliyor. Teneffüsler, beden eğitimi dersleri, okul bahçesinde oynanan oyunlar ve mümkün olan durumlarda okula yürüyerek gidip gelmek fiziksel aktiviteyi artırabilecek seçenekler arasında yer alıyor.
Özellikle teneffüslerin yalnızca dersler arasındaki boş zaman olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Heybet, çocukların bu sürelerde hareket etmesinin, oyun oynamasının ve arkadaşlarıyla sosyal etkileşim kurmasının önemli olduğunu ifade etti.
Okul bahçelerinin de çocukların güvenli şekilde koşup oynayabileceği alanlar olarak düzenlenmesinin fiziksel aktiviteyi destekleyebileceği belirtiliyor.
Kısa Hareket Molaları Dikkati Artırabilir
Uzmanlar, uzun süre boyunca aynı pozisyonda oturmak yerine derslerin arasına kısa hareket molaları eklenmesinin de çocuklar açısından faydalı olabileceğini belirtiyor.
Ayağa kalkmak, birkaç dakika yürümek, gerinmek veya basit hareketler yapmak çocukların yeniden derse odaklanmasına yardımcı olabilir. Güncel araştırmalarda da özellikle 5 ila 15 dakika arasında değişen kısa hareket etkinliklerinin dikkat ve bazı zihinsel beceriler üzerinde olumlu etkiler oluşturabileceğine ilişkin bulgular bulunuyor.
Ancak her çocuk ve sınıf için kesin bir hareket süresi belirlemenin mümkün olmadığı, uygulamaların çocukların ihtiyaçlarına göre değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Hareket Dersten Kaybedilen Zaman Değil
Çocukların hareket etmesi için ayrılan birkaç dakikanın eğitimden kaybedilen zaman olarak görülmemesi gerektiğine dikkat çekiliyor.
Uzmanlara göre kısa hareket molaları, çocukların derse yeniden hazırlanmasına ve dikkatlerini toplamalarına yardımcı olabilir. Bazı araştırmalarda hareket sonrasında sınıf içi davranışlarda ve akademik performansta olumlu değişiklikler görülebiliyor.
Bu nedenle veliler ve öğretmenlerin çocukların gün içerisinde daha fazla hareket etmesini desteklemesi, sağlıklı bir okul rutininin önemli parçalarından biri olarak değerlendiriliyor.
