Rekabet Kurumu tarafından lastik üretimi, dağıtımı ve yenileme pazarında faaliyet gösteren 17 büyük teşebbüs hakkında 2024 yılında başlatılan geniş kapsamlı soruşturmada nihai karar açıklandı. Rakipler arasında hassas bilgi değişimi yapılması, rekabeti kısıtlayıcı gizli anlaşmalar, yeniden satış fiyatının tek elden belirlenmesi ve bayiler arasında müşteri/bölge paylaşımı gibi gerekçelerle yürütülen tahkikat sonucunda devasa cezalar kesildi. Kocaeli'de geniş üretim tesisleri bulunan sanayi devleri Brisa ve Goodyear’a yönelik yaptırımların ardından, kentte faaliyet gösteren iki dev marka daha ceza furyasından kaçamadı.
Rekabet Kurulu tarafından yapılan resmi açıklamaya göre; Kocaeli sanayisinin lokomotiflerinden Pirelli Otomobil Lastikleri AŞ’ye 292 milyon 432 bin 145 TL, Prometeon Turkey Endüstriyel ve Ticari Lastikler AŞ'ye ise 206 milyon 763 bin 817 TL idari para cezası uygulanması kararlaştırıldı.
Rekabet Kurumu Cezanın ve Muafiyetlerin Detaylarını Açıkladı
Soruşturmanın mali bilançosuna ve şirketlerin hukuki durumlarına ilişkin Rekabet Kurumu’ndan resmi bir açıklama geldi. Yapılan açıklamada; Brisa Bridgestone Sabancı Lastik, Otomotiv Lastikleri Tevzi, Goodyear, Hankook, Michelin, Pirelli ve Prometeon firmalarına idari para cezası uygulanmasının kararlaştırıldığı bildirildi. Bunun yanı sıra Aydın Lastik, Modül Lastik, Cengizler Oto Lastik ve Gürlas Oto Lastik firmalarına da ceza kesildiği, ancak Cengizler Oto ve Gürlas Oto bakımından tespit edilen ihlallerin Kabahatler Kanunu çerçevesinde zaman aşımına uğraması nedeniyle bu iki firmaya fiili para cezası uygulanmasına yer olmadığı karara bağlandı.
Kurum, uzlaşma süreçleri neticesinde şirketlere 497 milyon 91 bin 986 lira, soruşturma sonucunda ise 3 milyar 136 milyon 843 bin 185 lira olmak üzere toplamda 3 milyar 633 milyon 935 bin 171 lira idari para cezası uygulandığını duyurdu. Öte yandan açıklamada, Prometeon Turkey, Brisa ve Hankook hakkında ayrıca idari para cezası uygulanmasına yer olmadığının belirtildiği ve Brisa’nın, Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlanmasının kararlaştırıldığı bilgisine yer verildi.
Bayi Sisteminde "Filigran" ve "Özel Portal" Dönemi Başlıyor
Rekabet Kurumu, cezai yaptırımların yanı sıra pazarın yapısını ve fiyat hareketlerini doğrudan etkileyen bayiler arası dolaylı bilgi paylaşımına karşı da radikal önlemler aldı. Geleceğe yönelik fiyat listelerinin rakip üreticilerin eline geçmesini engellemeyi hedefleyen yeni kararlara göre, lastik sektöründe dijital ve şeffaf bir takip mekanizması kurulacak.
Alınan kararlar doğrultusunda bayilere gönderilecek fiyat listeleri ve mali duyurularda, her bayiye özel ayırt edici kodlar ve sayfa geneline yayılmış görünür "filigran" yöntemi zorunlu olacak. Üreticilerin tüm bayilere tek bir kanal üzerinden toplu mail veya mesajla fiyat duyurma devri tamamen sona erecek. Bunun yerine her bayi, kendisi için özel oluşturulan kullanıcı adı ve şifre korumalı bir portal/arayüz üzerinden üretici firmayla birebir iletişim kuracak. Bu portal haricinde sözlü ya da yazılı fiyat bilgilendirmesi yapılması yasaklanırken, sistemi olmayan şirketlerin ivedilikle bu dijital altyapıyı kurması zorunlu kılındı. Bayilerin ileri tarihli fiyat bilgilerini rakip üreticilere sızdırmasının da önüne geçilmiş olacak.
