"Açık Rıza Olsa Bile Hukuka Aykırı"
Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun (KVKK) yayımladığı ilke kararında, iş hayatında sıkça suistimal edilen "açık rıza" formlarına yönelik çok sert ve net bir sınır çizildi.
Kurul; parmak izi, yüz ve retina gibi biyometrik verilerin, kişilerin geri döndürülemez ve kopyalanamaz en hassas hukuki varlıkları olduğunu hatırlattı. Alınan kararda, işverenin baskısı veya işe alım şartı olarak personelin önüne konulan "açık rıza beyanlarının tek başına yeterli ve hukuka uygun olmadığı" açıkça vurgulandı. Kurula göre, biyometrik verilerin iş yerlerinde işlenebilmesi için ancak ve ancak kanunlarda bu durumun apaçık bir zorunluluk olarak düzenlenmiş olması gerekiyor; sadece mesai kontrolü yapmak için bu veriler toplanamayacak.
İş Yerleri Hangi Alternatif Sistemlere Geçecek?
KVKK, kişisel verilerin korunmasında en temel kriterlerden biri olan "ölçülülük ve amaca uygunluk" ilkesine dikkat çekti. Bir personelin işe gelip gelmediğini anlamak için onun biyolojik kodlarını kopyalamanın aşırı bir müdahale olduğunu belirten kurul, işverenlerin acilen daha az müdahaleci ve geleneksel/dijital yöntemlere geçmesini zorunlu kıldı.
Kullanılabilecek Yasal Mesai Takip Yöntemleri:
Şifreli geçiş panelleri ve kişiye özel PIN kodları,
Manyetik şifreli kartlar, RFID ve NFC özellikli kurumsal akıllı kartlar,
Mobil barkod / QR kod okutma sistemleri,
Geleneksel imza sirküleri ve fiziki çizelgeler.
Kamu ve Özel Sektörde "Biyometrik" Dönüşüm Başlıyor
Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren bu ilke kararı, Türkiye genelinde fabrika, holding, plaza, belediye ve bakanlık gibi binlerce kurumda halihazırda kurulu olan parmak izi basma ve yüz tanıma turnikelerinin yasal zeminini tamamen ortadan kaldırdı. Karar uyarınca, mevcut biyometrik sistemleri kullanmaya devam eden ve işçilerinin verilerini bu yolla işlemeyi sürdüren şirket ve kurumlara, şikayet veya denetim halinde milyonlarca lirayı bulabilecek idari para cezaları uygulanabilecek. İşverenlerin, veri ihlali cezalarıyla karşılaşmamak adına sistem altyapılarını en kısa sürede kartlı veya şifreli geçiş modelleriyle entegre etmesi gerekiyor.
