Kuzey Anadolu Fayı'nın kuzey kolunun içinden geçtiği bu kent, endüstriyel devleri barındıran kıyı şeridiyle büyük bir risk altındadır. İlin farklı topografik özellikleri, bazı ilçeleri yüksek rakımlı sağlam kayalıklara oturturken, bazılarını ise denizin ve fayın insafına terk etmiştir. Bütün mühendislik disiplinlerinin ve yerbilimcilerin ortak görüşüne göre, Kocaeli sınırları içerisinde deprem riskinin en üst seviyede olduğu, zemini en yumuşak ve tehlikeli olan ilçe açık ara Gölcük'tür.
Gölcük'te Denizel Çökeller ve Zayıf Sahil Şeridi
İzmit Körfezi'nin güney kıyılarında konumlanan Gölcük, milyonlarca yıllık faylanma süreçleri sonucunda oluşmuş bir çöküntü havzasının içindedir. İlçenin merkez mahalleleri ve özellikle kıyıya yakın kesimleri, denizden kazanılmış dolgu alanlarından, zayıf taşıma gücüne sahip kumlu ve killi kıyı çökellerinden ibarettir. Yeraltı su seviyesi burada neredeyse yüzeyle aynı hizadadır. Anakayanın izine ancak tepelere doğru çıkıldığında rastlanan bu ilçede, yüksek katlı binalar adeta su dolu bir süngerin üzerine inşa edilmiş gibidir. Zemin özellikleri, statik hesaplamaları altüst edecek kadar zayıf ve oynaktır.
Fay Hattının Üzerindeki Alüvyon Bataklığı ve Sıvılaşma
1999 yılındaki büyük felakette, Gölcük'ün sadece merkez üssü olmakla kalmayıp, feci zemin yapısı nedeniyle inanılmaz bir yapısal çöküş yaşaması sismoloji literatürüne geçmiştir. Fayın kırılmasıyla birlikte kıyı şeridindeki alüvyal bataklık anında sıvılaşmış, devasa bloklar saniyeler içinde sulara gömülmüş veya zemin direncini yitirdiği için temellerinden kopmuştur. Yanal yayılma ve sahilin denize doğru kayması olgusu, dünyada en net şekilde bu ilçede gözlemlenmiştir. Fay hattının tam kalbinde yer alan ve zemini sismik izolasyona hiç uygun olmayan Gölcük'te, eski hataların tekrarlanmaması adına sahilden uzak, sadece düşük katlı ve çok özel temel teknolojileriyle inşa edilmiş yapılara izin verilmelidir.
