Maaşları kağıt üzerinde asgari seviyeden bildirip, kalan binlerce lirayı elden nakit olarak dağıtan şirketler için korku dolu bir dönem başlıyor. Türkiye Gazetesi'nde konuyu değerlendiren yazar İsa Karakaş, bankacılık sistemini devre dışı bırakan patronları bekleyen yıkıcı yaptırımları anlattı. Sanayi kentindeki bu usulsüzlüklerin bedeli artık çok ağır.
Bordrodaki Islak İmza Detayı ve Emeklilik Hakları
Bakanlık birimleri tarafından "kayıtlı kayıt dışılık" diye etiketlenen bu yöntem, Kocaeli'deki binlerce fabrika işçisinin geleceğine vurulan bir darbe niteliğinde. Primlerin gerçek maaş üzerinden yatırılmaması; personelin alacağı emekli aylığının erimesine, kıdem tazminatının gasp edilmesine ve diğer sosyal hakların yok olmasına zemin hazırlıyor. 2008 yılından itibaren sistemli olarak üzerine gidilen bu kronik sorun, geçtiğimiz yıl kanunlara eklenen son derece sıkı maddelerle tamamen bitirilme noktasına getirildi. Artık denetim ekipleri çok daha aktif bir rol üstleniyor.
İstihdam Sayısındaki Kademeli Düşüş
İşverenlerin borçlarını ifa ettiklerini kanıtlamaları ve personelin tek bankadan maaş alarak oluşan promosyon gelirinden faydalanabilmesi için ödemelerin bankadan yapılması mecbur kılındı. Bu zorunluluğun kapsamı devlet eliyle adım adım genişletildi. Uygulamanın başladığı 2009 senesinde kural sadece 10 işçi barındıran yerleri kapsarken, 2016 yılındaki güncellemeyle bu baraj 5 çalışana çekildi. Nihayet geçen sene yapılan kesin düzenlemeyle birlikte sayı 3 işçiye kadar düştü. Kocaeli'de en az 3 kişiyi istihdam eden her kurum; İş Kanunu, Deniz İş veya Basın İş mevzuatları gereğince bu şeffaflık kurallarına uymak zorunda.
Farklı Meslek Gruplarına Yönelik Ceza Skalası
Banka şubelerine erişimin olmadığı istisnai durumlarda PTT kullanımına cevaz veriliyor; ancak gönderilen paranın ikramiye, telif veya maaş gibi hangi nitelikte olduğu belgelere tek tek yazılmak zorunda. Aksi bir davranış, doğrudan ceza gerekçesi sayılıyor. 2026 yılı için açıklanan yaptırım bedelleri ise işverenleri ürkütüyor. Kanuna uymayan şirketlere standart her bir işçi için aylık 2.734 TL idari ceza uygulanıyor. Gemi adamı istihdam edenler için bu ceza aylık 36.211 TL olarak belirlenirken, gazeteci çalıştıran kurumlar için fatura aylık 45.278 TL'ye çıkıyor. Bunlarla da yetinmeyen Sosyal Güvenlik Kurumu, elden ödeme yapıldığını ve evraklarda ıslak imza bulunmadığını tespit ettiği anda fiilin büyüklüğüne göre firmalara 396.360 TL sınırına kadar uzanan olağanüstü idari para cezaları tatbik ediyor.
