Cihazda unutulan parayı veya kartı almanın doğrudan hırsızlık suçu sayılması ve kartını zamanında iptal ettirmeyen müşterilerin zarara ortak edilmesi kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. İnternet kullanıcıları arama motorlarında "ATM'de unutulan parayı almak suç mu", "ATM kartımı yuttu ne yapmalıyım", "Yargıtay ATM emsal kararı nedir" sorgularını yoğun şekilde araştırmaya başladı. İşte milyonlarca banka müşterisini yakından ilgilendiren o kararın tüm ayrıntıları...

Milyonlarca vatandaşın her gün para çekip yatırdığı ATM noktalarında yaşanan teknik aksaklıklar ve ihmaller, yargının aldığı son kararlarla birlikte yepyeni bir hukuki boyuta taşındı. Cihaz başında unutulan paraların başkaları tarafından alınması ya da kart kopyalama tuzakları mahkemelerin gündemini meşgul ederken, Yargıtay hem müşterilerin hem de bankaların yükümlülüklerini kesin çizgilerle netleştirdi. Arama motorlarında "ATM'de param kaldı ne yapmalıyım", "banka kartı geç bildirimi cezası var mı" ve "ATM dolandırıcılığı dava sonuçları" gibi aramalar hızla artarken, günlük hayatta sıkça karşılaşılan basit ihmallerin ne denli ağır cezai sonuçlar doğurabileceği gözler önüne serildi.

ATM'DE UNUTULAN PARAYI VEYA KARTI ALMAK SUÇ MU?

Yargıtay Ceza Daireleri tarafından verilen yerleşik kararlara göre, bir başkasının para çekme haznesinde unuttuğu nakdi ya da cihaz yuvasında kalan kartı almak kesinlikle yasal bir hak sayılmıyor. Yüksek mahkeme, haznede kalan bu değerleri hiçbir şekilde "sahipsiz mal" olarak kabul etmiyor. Paranın mülkiyetinin asıl sahibinde kaldığını ve bankanın da bu emaneti korumak zorunda olduğunu belirten yargı, açık ekrandan işlem yapan veya parayı cebine koyan kişilere Türk Ceza Kanunu kapsamında doğrudan ceza kesiyor. Bu kişilere yönelik olarak "Hırsızlık" ile "Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması" suçlarından hapis istemiyle adli soruşturma açılıyor.

KARTINI GEÇ BİLDİREN MÜŞTERİ MADDİ ZARARDAN SORUMLU OLUR MU?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun aldığı kararlar, mağdur olduğunu söyleyen müşterilerin kendi ihmallerini de kusur hesabına dahil ediyor. Kartını cihazda unutan ya da kartına makine tarafından el konulan kişilerin hiç vakit kaybetmeden bankayı arayıp durumu bildirmesi gerekiyor. Kartın unutulma anı ile hesaptan üçüncü şahıslarca yetkisiz işlem yapılması arasında makul bildirim süresini aşan hesap sahipleri hukuk önünde "ağır kusurlu" sayılıyor. Bildirimde geç kalan ve ihmalkar davranan müşteriler, hesaplarından çekilen paranın tamamını bankadan tazmin etme hakkını kaybediyor ve zarara ortak oluyor.

TEKNİK ARIZA VE KART KOPYALAMADA BANKANIN SORUMLULUĞU NEDİR?

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ise sistem arızaları ve dolandırıcılık yöntemlerinde faturayı doğrudan bankalara çıkarıyor. Cihazlara dışarıdan yerleştirilen kopyalama aparatları, paranın mekanik haznede sıkışması veya sistemsel kilitlenmelerde bankalar "objektif özen yükümlülüğü" çerçevesinde birinci derecede sorumlu tutuluyor. Müşterinin kasıtlı bir hatası ya da ağır kusuru resmi olarak ispatlanmadığı sürece, kopyalama veya teknik sorun nedeniyle buharlaşan tüm maddi kayıpları bankalar kuruşu kuruşuna tazmin etmek zorunda kalıyor.

UYUŞMAZLIKLARDA MAHKEMELER HANGİ DELİLLERİ ESAS ALIYOR?

ATM uyuşmazlıklarında olayın nasıl gerçekleştiğini ve tarafların kusur durumunu ortaya çıkarmak için dijital veriler birincil kaynak kabul ediliyor. İşlemin saniyesine kadar olan zaman bilgisi, paranın mekanik haznede kalıp kalmadığı, para çekildiyse o esnada makine başında kimin bulunduğu güvenlik kamera kayıtları ve elektronik log kayıtları üzerinden tek tek taranıyor. Yargıtay incelemelerinde bu dijital kayıtlar, suçluların tespiti ve tazminat sorumluluğunun belirlenmesi için mahkemelerde en güçlü ana delil niteliği taşıyor.

ATM NEDEN KART YUTAR VE BU DURUMDA NE YAPMAK GEREKİR?

Bankamatiklerin müşteri kartına el koyması, cihazların güvenlik ve arıza protokolleri kapsamında devreye soktuğu otomatik bir koruma adımıdır. Sistem şu temel gerekçelerle karta anında el koyar:

Cihaz kartınızı yuttuğunda mağduriyet yaşamamak adına vakit kaybetmeden bankanın müşteri hizmetleri aranmalı ve kart derhal iptal edilerek kullanıma kapatılmalıdır.

Kaynak: Haber Merkezi