Evlerde kışlık kavanozları doldurma dönemi Kocaeli'de hareketli başladı. Önceki senelerde kasalarla veya çuvallarla yapılan toptan alımlar, yerini bu yıl çok daha temkinli ve ince elenip sık dokunan bir alışveriş trafiğine bıraktı. Kış aylarını rahat geçirmek isteyen yurttaşlar kentin en büyük ticaret noktalarından biri olan İzmit Perşembe Pazarı'nın nabzını tutarken, karşılaştıkları yüksek fiyat etiketleri pazar arabalarının dolmasını zorlaştırıyor. Artan nakliye ve üretim maliyetleri zincirleme bir etkiyle doğrudan tüketiciye yansırken, ev mutfaklarında kendi imkanlarıyla salça üretmenin ekonomik faturası da her geçen yıl biraz daha ağırlaşıyor.
GÖZLER KAPYA BİBER VE DOMATES ETİKETLERİNDE
Salçanın asıl rengini ve yoğun lezzetini veren kırmızı kapya biber, semt pazarlarının açık ara en pahalı tarım ürünlerinden biri haline geldi. Kocaeli halinde ve mahalle aralarına kurulan pazar tezgahlarında kapyanın kilogramı 40 ile 50 lira arasında değişen bedellerle satışa sunuluyor. İstenilen kıvamı yakalamak için tarife mutlaka eklenmesi gereken tarla ya da yumurta tipi domateste ise etiketler 20 liradan başlayıp kalitesine göre 30 liraya kadar tırmanıyor. Mutfaklardaki hazırlık aşamasında harcamalar sadece sebze alımıyla da sınırlı kalmıyor. Ürünlerin uzun süre bozulmadan muhafaza edilebilmesi için kullanılan kaya tuzunun kilosu 25 lirayı buluyor. Sağlıklı bir konserveleme işlemi için her yıl yenilenmesi şart olan tek kullanımlık kavanoz kapaklarının adedi bile tek başına 6 liraya ulaştı.
DÖRT KİŞİLİK BİR AİLENİN KIŞLIK HESABI ŞAŞTI
Ortalama büyüklükteki bir ailenin kış mevsimini sorunsuz atlatabilmesi için kurulan geleneksel salça denklemi aile bütçelerini ciddi anlamda sarsıyor. İdeal standartlarda ve yeterli miktarda bir ürün elde etmek amacıyla 100 kilogram kapya biber ile 75 kilogram domates alan bir yurttaş, biber için yaklaşık 4 bin 500 lirayı, domates için ise bin 875 lirayı gözden çıkarmak durumunda kalıyor. Tuz, kapak, saklama kapları ve diğer ihtiyaçlar gibi yan giderlere ayrılan 350 liralık meblağ da ana toplama eklendiğinde, evde salça yapımının toplam maliyeti 7 bin lira sınırına dayanıyor. Ortaya çıkan bu tablo karşısında Kocaeli'deki birçok aile, avlularda dev kazanlar kaynatma geleneğinden uzaklaşarak sadece kışı geçirecekleri kadar küçük ölçekli üretimlere yönelmek zorunda kalıyor.
