İşin içinde kanun değişiklikleri, statü farkları ve son yılların kritik önemi var. Kocaeli'de bir fabrikadan emekli olmakla, küçük bir esnaf olarak kepenk kapatmak arasında devasa farklılıklar bulunuyor.
Maaşları Düşüren Tarihsel Kademeler
İzmit'te ya da Gebze'de çay molalarında işçilerin en çok tartıştığı konu, aynı fabrikadan farklı yıllarda emekli olanların neden farklı maaşlar aldığıdır. Bunun temel nedeni SGK'nın uyguladığı aylık bağlama oranları. 1999 yılı öncesinde çalışanların şansı, yüzde 76'lara varan yüksek bağlama oranlarına tabi olmalarıydı. Ancak 1999 ve sonrasında gelen 2008 düzenlemeleriyle sistem baştan aşağı değişti. Oranlar kademeli olarak yüzde 50 seviyelerine kadar indirildi. Bu yüzden prim günlerinizin hangi yıllarda devlete yattığı, cüzdanınıza girecek son rakamı doğrudan tayin ediyor.
Son 7 Yılın Hayati Önemi
Kocaeli gibi sanayi bölgelerinde, yıllarca fabrikada çalıştıktan sonra tazminatını alıp kendi işini kuran, market veya kahvehane açan binlerce vatandaş var. İşte bu masum girişimcilik ruhu, emeklilik döneminde ağır bir faturaya dönüşebiliyor. Kurum, nereden emekli olacağınıza karar verirken son 7 yılınızdaki, yani 2 bin 520 günlük fiili çalışmanıza bakıyor. Yıllarınız SSK'da geçse bile son dönemde Bağ-Kur'a geçtiyseniz, sistem sizi esnaf olarak görüp ona göre değerlendiriyor.
1261 Günlük Köprüden Geçmek
Eğer son 7 yılınızda hem işçilik hem de esnaflık geçmişiniz varsa, kaderinizi 1261 gün belirliyor. 3,5 yıla denk gelen bu süreyi hangi statüde daha fazla geçirdiyseniz, emeklilik şartlarınız oradan hesaplanıyor. SSK'nın 7 bin 200 günle emeklilik kapısını açtığı bir yerde, Bağ-Kur'un 9 bin gün şartına takılmak demek, Kocaeli'nin yorucu şartlarında yıllarca fazladan çalışmak demek. Bu yüzden akıllı davranan vatandaşlar, emekliliğine 3,5 yıl kala kendi işletmelerini devredip SSK'lı bir işe girerek daha erken ve avantajlı emeklilik hakkı kazanıyor.
Yeni Düzen ve 2008 Miladı
Bu son 7 yıl stresi, 1 Ekim 2008 sonrasında işe giren Kocaelili çalışanları bağlamıyor. Devlet bu tarihten sonra ilk kez sigortalı olanlar için yeni bir sayfa açtı. Artık sadece son yıllara değil, çalışma hayatının tamamına bakılarak, en fazla prim ödenen statü hangisiyse emeklilik işlemleri de o kurum üzerinden yürütülecek.
