İran'da art arda gelen zamlar, ekonomik baskılar ve siyasi huzursuzluklar halkı yeniden sokağa döktü. Başkent Tahran başta olmak üzere çok sayıda şehirde binlerce kişi rejim karşıtı sloganlarla protestolar düzenlerken, olayların şiddeti giderek tırmanıyor. Hükümet, ülke genelinde artan gerilim nedeniyle 21 eyalette bir günlük resmi kapanma ilan etti. Gösteriler sırasında bazı kentlerde güvenlik güçlerinin kalabalığa ateş açtığı, protestocuların ise devlet binalarına yöneldiği bildirildi. Sosyal medyada paylaşılan görüntüler, İran'da tansiyonun yeniden tehlikeli biçimde yükseldiğini gösteriyor.
İran’da Ekonomik Kriz Sokağa Taştı
Uzun süredir yaptırımlar, yüksek enflasyon ve işsizlikle boğuşan İran halkı, son dönemde artan ekonomik baskılarla birlikte yeniden kitlesel protestolara yöneldi. Döviz kurundaki dalgalanmalar, temel ihtiyaçlara erişimde yaşanan zorluklar ve yönetimdeki belirsizlikler, tepkileri daha da artırdı.
Birçok ilde iş yerleri ve üniversiteler kapatıldı. Kamu kurumları faaliyetlerini durdurdu. Resmi açıklamada kapanmanın “halkın güvenliği ve düzenin sağlanması” amacıyla yapıldığı belirtilse de muhalif kaynaklar, bunun protestoların yayılmasını önlemeye yönelik bir adım olduğunu savunuyor.
Tahran, Şiraz, İsfahan ve Kirmanşah'ta Çatışmalar
Sosyal medya platformlarında paylaşılan videolarda, Tahran’ın yanı sıra Şiraz, İsfahan ve Kirmanşah gibi büyük şehirlerde güvenlik güçleriyle protestocular arasında sert çatışmalar yaşandığı görülüyor. “Hamaney’e ölüm”, “Diktatöre ölüm” ve “Yazıklar olsun” gibi sloganlar eşliğinde sokaklara çıkan kalabalık, rejime karşı öfkesini açıkça dile getirdi.
Güneydeki Fesa kentinde hükümet binalarına taşlı saldırılar düzenlendiği, kalabalığın valilik binasının kapılarını zorlayarak içeri girmeye çalıştığı öne sürüldü. Reuters'a konuşan kaynaklara göre bu gelişmenin ardından Devrim Muhafızları kalabalığa ateş açtı. Protestolarda bir polis memurunun ateşe verildiği anlara ait görüntüler de uluslararası medyada geniş yer buldu.
Yönetimdeki Değişiklikler ve Belirsizlik
Yaşanan toplumsal hareketliliğin gölgesinde, İran yönetiminde dikkat çeken bir değişiklik yaşandı. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Merkez Bankası Başkanı Muhammed Rıza Farzin'in görevden ayrıldığını duyurdu. Yerine ise eski Ekonomi Bakanı Abdülnasır Hemmati atandı.
Pezeşkiyan, IRNA’ya yaptığı açıklamada bu görevin “son derece zor ve karmaşık” olduğunu ifade ederken, Hemmati'nin kamuoyundan ciddi baskı ve eleştirilerle karşı karşıya kalabileceğini kabul etti. Bu değişiklik, ülkedeki ekonomik reform beklentilerini artırsa da, kısa vadede halkın öfkesini dindirmeye yetmedi.
Protestolar Daha da Yayılabilir
İran’da yaşanan son gelişmeler, yalnızca ekonomik değil aynı zamanda siyasi bir kırılmaya da işaret ediyor. Rejim karşıtı söylemlerin yüksek sesle dile getirilmesi, yönetimin meşruiyetine yönelik ciddi bir toplumsal sorgulamanın başladığını gösteriyor.
Uzmanlara göre, hükümetin baskıcı yöntemleri kısa vadede protestoları bastırsa da, temel ekonomik ve demokratik talepler karşılanmadığı sürece sokağın sesi dinmeyecek. Önümüzdeki günlerde olayların daha da yayılmasından ve yeni sert müdahalelerin yaşanmasından endişe ediliyor.
