Milyonlarca internet kullanıcısını yakından ilgilendiren e-ticaret ve dijital pazarlama kuralları baştan aşağı yenileniyor. Gelişen teknolojiye uyum sağlamak amacıyla hazırlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'ndeki değişiklikler, 1 Ağustos itibarıyla resmi olarak yürürlüğe girecek. Tüketicilerin çevrim içi davranışlarını analiz ederek sunulan hedefli reklamlara yeni sınırlar çizen paket, dijital mecralardaki aldatıcı yönlendirmeleri bitirmeyi amaçlıyor.
Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Başkanı Hakan Çevikoğlu, küresel pazarda rekabet avantajı sağlamak için yasa güncellemelerinin şart olduğunu belirterek bu tarihi bir dönüşüm miladı olarak nitelendiriyor.
İNDİRİM HESAPLAMALARI VE INFLUENCER PAYLAŞIMLARI
Yeni dönemde tüketicilere avantaj sağlayan koşullu kampanyaların tamamı, doğrudan indirimli satış reklamı kurallarına tabi tutulacak. İndirime esas alınacak referans fiyat, kampanyanın başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük bedel üzerinden hesaplanacak. Şeffaflığı artırması beklenen bu kural sayesinde firmaların önce fiyat şişirip sonra indirim yapma stratejisi engelleniyor. Sosyal medya içerik üreticilerinin (influencer) kazanç sağladıkları her türlü paylaşımda ise izleyiciyi uyaracak şekilde "reklam" ya da "tanıtım" ibarelerini kullanması zorunlu hale geliyor.
İNDİRİMLİ SATIŞLARA YENİ DÜZENLEME
Sistemin adil rekabeti güçlendireceğini savunan Çevikoğlu, değişikliğin temel faydalarını şu sözlerle anlattı:
"Böylece tüketicilerin kampanyaların kapsamı ve sağlanan avantajlar konusunda daha açık ve doğru şekilde bilgilendirilmesi amaçlanıyor. İndirimli satış reklamlarında, indirime esas alınacak fiyat, indirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat olacak. Aynı zamanda, sosyal medya içerik üreticilerinin paylaşımlarında, herhangi bir kazanç, indirimli ürün veya hizmet ya da bir etkinliğe katılım yoluyla menfaat elde edilmesi durumunda, söz konusu paylaşımlarda açıkça reklam niteliğinin anlaşılmasını sağlayacak şekilde 'reklam' veya 'tanıtım' ibarelerinin kullanılması zorunlu hale getirildi. Söz konusu düzenlemelerin, dijital reklamcılık alanında şeffaflığın artırılmasına, tüketicilerin korunmasına ve sektörde adil rekabetin güçlendirilmesine katkı sağlayacağına inanıyoruz."
Düzenleme paketi ayrıca astrolog, falcı ve medyumların sunduğu hizmetlerin yanı sıra yasa dışı bahis oyunlarına yönelik tüm reklam yasaklarını genişleterek tüketiciyi istismardan koruyor.
YAPAY ZEKA ŞEFFAFLIĞI VE KISALAN ŞİKAYET SÜRELERİ
Giderek yaygınlaşan yapay zeka teknolojileri de ilk kez bu denli net kurallarla dijital reklam mevzuatına giriyor. İnsandan ayırt edilemeyecek gerçekçilikteki dijital karakterlerin kullanıldığı tüm reklamlarda, izleyicinin bu durumu açıkça anlayabileceği ibarelerin yer alması mecburi tutulacak.
Haksız ticari uygulamalara karşı denetimlerin artacağını hatırlatan Çevikoğlu, satıcıları bekleyen yeni şikayet sürecini şu doğrudan alıntıyla paylaştı:
"Tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara açıklama yapma veya cevap verme hakkını kullanabilmeleri için tanınan 72 saatlik süre 48 saate düşürüldü. Bu süre içinde cevap verilmediği takdirde değerlendirmeler doğrudan yayımlanacak."
