Türkiye-AB Ticaretinde 30 Yılın Değerlendirmesi
Kocaeli Sanayi Odası Başkanı ve İKV Başkanı Ayhan Zeytinoğlu’nun açılış konuşmasını yaptığı toplantıda, Türkiye-AB Gümrük Birliği’nin 30. yılında AB’nin Türkiye’nin en önemli ihracat pazarı olmayı sürdürdüğü vurgulandı. Başkan Zeytinoğlu, ikili ticaretin geçmiş yıllara kıyasla daha dengeli bir yapıya kavuştuğunu ifade ederken, AB’nin Sanayi Hızlandırıcı Yasası taslağında Türkiye’nin “Made in EU” kapsamına alınmasının stratejik önem taşıdığına dikkat çekti.
Zeytinoğlu, Gümrük Birliği’nin hizmetler, tarım ürünleri ve kamu alımlarını kapsayacak şekilde güncellenmesi gerektiğini belirtirken, AB’nin üçüncü ülkelerle yaptığı STA’ların özellikle tarım ve sanayi sektörlerinde Türkiye aleyhine rekabet dezavantajı yarattığını vurguladı.
Lojistik ve Vize Sorunları Gündemde
Başkan Zeytinoğlu, toplantıda temel sorun alanları olarak Ortaklık Konseyi’nin 2019’dan beri toplanamamasını, kara yolu taşımacılığındaki transit kotaları, e-ticaretteki eksiklikleri ve Yeşil Mutabakat’ın getireceği sınamaları sıraladı. Yüksek lojistik maliyetlerine karşı demir yolu yatırımlarının kritik bir çözüm sunduğunu belirten Zeytinoğlu, Türkiye’nin vize serbestisi kriterlerini tamamlaması gerektiğini, aksi takdirde ciddi bir tarife dışı engel ve maddi külfet oluşacağını ifade etti.
Ticaret Bakanı Bolat: Türkiye Avrupa Sanayisinin Vazgeçilmez Parçası
Toplantının ana konuşmasını yapan Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, küresel ekonominin jeopolitik ayrışmalar, korumacılık ve gümrük vergisi savaşlarıyla önemli bir dönüşümden geçtiğini söyledi. Bakan Bolat, bu zorlu koşullara rağmen Türkiye ekonomisinin 2025 yılında yüzde 3,6 büyüyerek pozitif ayrışma sergilediğini kaydetti.
Gümrük Birliği’nin 30. yılında ikili ticaret hacminin 233 milyar dolara ulaştığını ifade eden Bakan Bolat, ihracatın ithalatı karşılama oranının neredeyse yüzde 100 seviyesine gelerek dengeli bir yapıya kavuştuğunu belirtti. AB kaynaklı doğrudan yatırımların Türkiye’de üretim ve tedarik zinciri açısından kritik rol oynadığını vurgulayan Bolat, Türkiye’nin Avrupa sanayisinin vazgeçilmez bir parçası olduğunun altını çizdi.
Bakan Bolat, korumacılık eğilimleri ve Çin rekabeti karşısında AB’nin “Made in EU”, SKDM ve yeni çelik kotaları gibi arayışlara girdiğini, Türkiye’nin Sanayiyi Hızlandırma Yasası taslağına dahil edilmesinin ise karşılıklı yatırımların güvence altına alınması açısından stratejik bir başarı olduğunu kaydetti.
Gümrük Birliği’nin Güncellenmesi ve Dijital Dönüşüm
Toplantıda, Gümrük Birliği’nin güncellenme sürecinde hizmetler, e-ticaret ve kamu alımları alanlarında ikili diyaloğun sürdüğü vurgulandı. AB’nin üçüncü ülkelerle imzaladığı STA’ların yarattığı asimetri ve malların serbest dolaşımını engelleyen transit kotalar ele alındı.
Bakan Bolat, Türk iş dünyasını zorlayan vize sorununda AB’nin “cascade” (kademeli uzatma) sistemine geçmesinin bekleme sürelerini azalttığını ancak nihai hedefin vize serbestisi olduğunu belirtti. Ayrıca, yeşil ve dijital dönüşümün rekabetçilik için zorunlu olduğuna işaret ederek Türkiye’nin savunma sanayisindeki gücüyle SAFE Programı’nda yer almasının stratejik önemini dile getirdi.
Panelde Öne Çıkan Konular
Oturum başkanlığını İKV Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Halûk Kabaalioğlu’nun yaptığı panelde, “Gümrük Birliği ve Güncellenme Süreci, AB’nin STA’ları ve Etkileri, Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Dijital Gündem, Rekabetçilik Pusulası, ‘Made in EU’ Kriteri ve Sanayi Hızlandırıcı Yasası” konuları ele alındı. Panel konuşmacıları arasında Marmara Üniversitesi Avrupa Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Emirhan Göral, İKV Genel Sekreteri Doç. Dr. Çiğdem Nas ve İKV Genel Sekreter Yardımcısı M. Gökhan Kilit yer aldı. Toplantı soru-cevap bölümü ile sona erdi.
