İstanbul Arel Üniversitesi VM Medical Park Florya Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. İpek Buse Güzelce, doğal afetlerin ruh sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, depremin hemen sonrasında yaşanabilecek ruhsal tepkiler ve bu durumla başa çıkma yöntemleri hakkında önemli açıklamalarda bulundu.
Deprem Sonrası Yaşanan Ruhsal Tepkiler
Dr. Güzelce, deprem gibi doğal afetlerin ardından insanların çeşitli ruhsal tepkiler gösterebileceğini belirtti. "Depremin hemen ardından korku, ne yaptığınızı ve nerede olduğunuzu bilememe, duyguları hissedememe ve kafa karışıklığı gibi durumlar görülebilir. Bu tepkiler, 'olağandışı durumlara verilen olağan tepkiler' olarak tanımlanır ve çoğu kişi için bu belirtiler, olaydan sonra ilk haftalarda zamanla azalır" dedi.
Yeniden Yaşantılama ve Kâbuslar
Uzm. Dr. Güzelce, "Kişi, olayı hatırlamak istemese de anılar zihnine kendiliğinden gelebilir. Bu anılar çok canlı olabilir ve kişi sanki olay yeniden oluyormuş gibi hissedebilir" diyerek, olayla ilgili yaşanabilecek yeniden yaşantılama ve kâbusların ruhsal etkileri hakkında da bilgi verdi. Bu tür hatırlamalarla birlikte, iç sıkıntısı, çarpıntı, terleme gibi bedensel belirtilerin de tetiklenebileceğini ifade etti.
Deprem Sonrası Başa Çıkma Yöntemleri
Yaşanan duygularla başa çıkabilmek için Dr. Güzelce, temel ihtiyaçların ön planda tutulması gerektiğini vurguladı: "Özellikle uyku ve iştahınızı dengelemeye çalışın. Duygularınıza izin verin; üzüntü, kaygı ve korku gibi duygular olağan tepkilerdir. Yaşadıklarınızı, sizi dinleyebilecek bir yakınınızla paylaşmaktan çekinmeyin."
Rutinlere Dönmek ve Sosyal Destek
Günlük rutinlere dönmeye çalışmanın da önemli olduğunu belirten Dr. Güzelce, depreme dair görsel ve videolara maruziyeti kısıtlamayı önerdi. Ayrıca, nefes egzersizleri ve gevşeme tekniklerinin faydalı olabileceğini dile getirdi.
İlk Haftalarda Belirtiler Doğaldır, Ancak...
Dr. Güzelce, ilk haftalar içinde görülen bu belirtilerin doğal olduğunu ancak belirtiler zamanla azalmıyorsa veya yaşam kalitesini etkiliyorsa, bir ruh sağlığı uzmanına başvurmanın önemine dikkat çekti. Özellikle, belirtiler 1 aydan uzun sürerse veya yoğunlaşırsa, Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) gelişebileceğini ve tedavi edilmesi gerektiğini söyledi.
Tedavi Seçenekleri
TSSB ve diğer travmatik etkiler için tedavi seçenekleri arasında psikoterapi ve ilaç tedavisi yer alıyor. Dr. Güzelce, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve EMDR gibi terapi yöntemlerinin etkili olduğunu belirtirken, gerektiğinde ilaç tedavisinin de uygulanabileceğini ifade etti. Tedavi sürecinin kişiye özel planlandığını belirten Dr. Güzelce, her bireyin ihtiyacının farklı olduğunu vurguladı.
Dr. Güzelce son olarak, "Erken destek almak iyileşme sürecini kolaylaştırır. Bu yüzden travma sonrası yaşadığınız duygularla başa çıkmak için yardım almaktan çekinmeyin" dedi.
