Türk Silahlı Kuvvetleri, İç Güvenlik Harekatları, sınır ötesi terörle mücadele operasyonları ve Suriye’de gerçekleştirilen Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı, Barış Pınarı ve Bahar Kalkanı harekatlarında yoğun top, obüs ve roket kullanımı yapmıştır. Bu harekatlarda öne çıkan yerli sistemler arasında T-155 FIRTINA 155mm Kundağı Motorlu Obüs Sistemi, T-122 SAKARYA 122mm Çok Namlulu Roketatar (ÇNRA) Sistemi ve TR-300 KASIRGA 300mm ÇNRA yer almaktadır. Ayrıca, raf ömrü dolmak üzere olan J-600T Yıldırım Balistik Füze Sistemi de harekatlarda kullanılmıştır.
Güdümlü sistemlerin avantajları
Roketsan tarafından geliştirilen bu güdümlü sistemlerin en büyük avantajı, balistik füzeler gibi parabolik yörünge izlemesi ve üzerinde aracıyı başlık bulunmamasıdır. Ayrıca, CEP (dairevi hata olasılığı) değeri oldukça düşük olduğundan, hedef hassasiyeti yüksek bir mühimmat kapasitesi sunar. Bu özellik, özellikle yoğun meskun mahal operasyonlarında etkinlik ve güvenilirlik sağlar.
TRG-122 MIZRAK Füzesi: Türk Kara Kuvvetleri’nin Güdümlü Roketi
TRG-122 MIZRAK Füzesi, Türk Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından aktif olarak kullanılan TR-122 SAKARYA Çok Namlulu Roketatar Sistemi (ÇNRA)’ndaki MIZRAK roketlerinin güdümlü versiyonudur.
Geliştirme süreci
Roketsan, TRG-122 MIZRAK Füzesi için çalışmalara 2016 yılında başlamış, proje öz kaynaklarla yürütülmüştür. Geliştirme kapsamında kalifikasyon uçuş testleri 2017 yılında başarıyla gerçekleştirilmiştir. Bu adım, mevcut MIZRAK roketlerini daha hassas ve hedef odaklı bir güdümlü sisteme dönüştürmüştür.
Menzil: TR-122 SAKARYA ÇNRA’da kullanılan standart MIZRAK Roketi 40 kilometre menzile sahiptir. Güdüm kiti eklenmiş TRG-122 MIZRAK Füzesi ise, kitin ağırlığı nedeniyle deniz seviyesinde 30 kilometre menzile sahiptir.
Atış kapasitesi: Her bir Çok Namlulu Roketatar (ÇNRA) aracı, 40 adede kadar MIZRAK Füzesi ateşleyebilir.
Güdüm sistemi: Roketin güdümlü hale gelmesi, hedef hassasiyetini artırarak operasyonel etkinliği yükseltir.
TRG-122 MIZRAK Füzesi, özellikle meskun mahal ve sınır ötesi operasyonlarda yüksek doğruluk ve hızlı tepki kabiliyeti sağlayan stratejik bir ateş destek vasıtası olarak öne çıkmaktadır.
TRG-300 KAPLAN Füzesi: Güdümlü Çok Namlulu Roketatar Sistemi
TRG-300 KAPLAN Füzesi, TR-300 KASIRGA Roketi’nin güdümlü hale getirilmiş modeli olup, Türk Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından kullanılan stratejik bir ateş destek sistemidir.
Geliştirme süreci
Roketsan, TRG-300 KAPLAN Füzesi için geliştirme çalışmalarına 2010 yılında başlamış ve çalışmalar 2015 yılı sonuna kadar sürdürülmüştür. Füze, fırlatma aracı, komuta aracı ve taşıma-yükleme aracından oluşan sistemle entegre bir şekilde tasarlanmıştır. Tasarım kalifikasyonu kapsamında gerçekleştirilen uçuş testleri ise 2016 yılında tamamlanmıştır.
Menzil: TRG-300 KAPLAN Füzesi, azami 120 kilometre menzile sahiptir.
Sistem bileşenleri: K+ Silah Sistemi (fırlatma), Taşıma-Yükleme Araçları ve Komuta/Kontrol Aracı.
İlk teslimat: 18 Kasım 2016 tarihinde 58’inci Topçu Tugay Komutanlığı (Ankara / Polatlı)’na yapılmıştır.
Atış kapasitesi: Her bir K+ Silah Sistemi, 4 adede kadar KAPLAN Füzesi ateşleyebilir.
TRG-300 KAPLAN Füzesi, yüksek menzil ve güdümlü yapısı sayesinde hassas ateş destek görevlerinde etkin bir şekilde kullanılmakta ve Türk Kara Kuvvetleri’nin modern ateş gücünü güçlendirmektedir.
TRG-300 KAPLAN Füzesi; yaklaşma ve çarpma fonksiyonlarına sahip tapa, küresel konumlama sistemi destekli ataletsel seyrüsefer ünitesi ile elektromekanik kontrol sistemine sahip güdüm kontrol bölümü, yüksek infilaklı çelik bilyalı harp başlığı, katı yakıtlı roket motoru ve serbest dönüşlü katlanır kuyruklardan oluşmaktadır.
Kırılgan ön ve arka kapağa sahip iki adet tek kullanımlık kompozit tüpten oluşan füze podu, füzenin taşınması, depolanması ve fırlatılmasında görev yapmaktadır.
Roketsan Dergisi’nde bir yazı kaleme alan TRG-300 KAPLAN Füzesi’ni geliştiren mühendislerden Sayın Selim SELVİ, yazısında şu ifadelere yer vermiştir: “Üzerindeki tüm yazılımların Türk mühendisler tarafından geliştirildiği sistem, karadan karaya ve karadan denize yapılan geliştirme ve kalifikasyon atışlarında 30 km ile 110 km arasındaki menzillerde nokta hassasiyette vuruş performansı sergilemiştir. 2016’da yapılan testlerde, azami menzil hedefi olan 120 km’ye de atış denemesi yapılmış ve başarılı sonuç alınmıştır.
Beş yıllık geliştirme süresince sırasıyla; kavramsal tasarım, ön tasarım, detay tasarım, tasarım doğrulama ve kalifikasyon aşamaları tamamlanmıştır. Yapılan detaylı yapısal, termal ve dinamik analizler ile alt sistemlerin, gövde elemanlarının, füze komplesinin ve podun yük altında davranışı ele alınmıştır.
BORA Balistik Füze Sistemi: Türk Kara Kuvvetleri’nin Uzun Menzilli Stratejik Füzesi
BORA Balistik Füze Sistemi, Türk Kara Kuvvetleri Komutanlığı envanterindeki en uzun menzilli füze platformu olarak stratejik öneme sahiptir.
Tanıtım ve teslimat süreci
BORA, ilk olarak 13. Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı (IDEF’17)’de kamuoyuna tanıtılmıştır. Türk Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na yönelik teslimatlar 2020 yılında tamamlanmıştır. Sistem, Türk Silahlı Kuvvetleri için kısa menzilli balistik füze (SRBM) kategorisinde kritik bir ateş destek aracıdır.
Fırlatma aracı: Belarus üretimi VOLAT 8×8 araç üzerine teçhiz edilmiştir.
Atış kapasitesi: Her araç, azami iki BORA Balistik Füzesi ateşleyebilmektedir.
Menzil: 280+ kilometre
Füze muhafazası: Yalıtımlı pod içinde taşınmaktadır.
Stratejik avantajlar
Balistik füzeler, izledikleri parabolik yörünge sayesinde tespit edilmeleri ve durdurulmaları zor sistemlerdir. BORA, bu özelliğin yanı sıra yüksek hassasiyetiyle de ön plana çıkmaktadır. Türkiye’nin coğrafi yapısı düşünüldüğünde 280+ kilometre menzil, kritik bir stratejik avantaj sağlamaktadır.
Hedef kabiliyeti
BORA Balistik Füzesi, özellikle harekat bölgelerinde stratejik hedefleri vurma kapasitesine sahiptir:
Topçu ve hava savunma sistemleri
Radar mevzileri
Toplanma bölgeleri
Lojistik tesisler
Yüksek doğrulukla tespit edilmiş diğer kara hedefleri
Suriye ve Irak’taki TSK harekat alanları ile Yunanistan’daki bazı askeri üsler, BORA’nın etkili menzilinde yer alan olası hedefler arasında bulunmaktadır.
Türk Kara Kuvvetleri ve ATMACA Karadan Karaya Seyir Füzesi
Türk Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Roketsan tarafından geliştirilen ATMACA Füzesi’nin karadan karaya konfigürasyonu ile hassas vuruş kabiliyetini güçlendirmeye hazırlanıyor.
ATMACA’nın kara versiyonu
Türkiye’nin ilk yerli deniz füzesi ATMACA, Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı envanterine girmeye hazırlanıyor. Ancak Kara Kuvvetleri, parabolik yörünge izlemeyen ve yüksek hassasiyetli bir füze sistemine ihtiyaç duydu. Bu doğrultuda karadan karaya ATMACA projesi geliştirilmiştir.
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. İsmail DEMİR, 2020 yılında yaptığı açıklamada karadan karaya atılacak ATMACA konfigürasyonunun geliştirilmekte olduğunu duyurmuştur. Füzenin, mevcut deniz versiyonundaki Aktif Radar Arayıcı Başlık yerine Görüntüleyici Kızılötesi (IIR) arayıcı başlık veya her ikisi ile donatılması öngörülmektedir.
Teknik ve operasyonel avantajlar
Menzil: 220+ kilometre
Hedef hassasiyeti: Yüksek öncelikli kara hedeflerine karşı son derece hassas vuruş kabiliyeti
Kullanım alanı: Irak ve Suriye harekat bölgelerinde kritik hedeflerin imhası
Hava unsurlarına katkı: F-16 gibi hava platformlarının yükünü yüksek öncelikli hedefler özelinde azaltır
IIR başlık kullanımı, atmosferik şartlardan kaynaklanan ısınma gibi teknik zorluklara rağmen Roketsan ve ASELSAN mühendisleri tarafından çözümlenmiş durumdadır. Böylece Türk Kara Kuvvetleri, kara harekatlarında yüksek doğruluk ve stratejik etkinlik sağlayan bir seyir füzesi kabiliyetine sahip olacak.
Türk Kara Kuvvetleri’nin füze yatırımı
Karadan karaya ATMACA, Türk Kara Kuvvetleri’nin ilk seyir füzesi yatırımı olma özelliğini taşıyor. Bu adım, Kara Kuvvetleri’nin mevcut topçu, obüs ve güdümlü roket sistemleriyle birlikte modern ve yüksek hassasiyetli ateş gücünü artırmasını sağlayacak.
TRLG-230 Lazer Güdümlü Füze: Roketsan’dan İHA Destekli Yüksek Hassasiyetli Topçu Füzesi
Roketsan tarafından geliştirilen TRLG-230 Lazer Güdümlü Füze, topçu birlikleri ve İHA sistemleri arasında entegre operasyon yeteneği sağlayan yenilikçi bir füze sistemidir.
Geliştirme ve tanıtım
TRLG-230, TRG-300 ve TRG-122 füzelerine benzer özellikler taşıyan TRG-230 Füzesi’ne lazer arayıcı başlık entegrasyonu ile geliştirilmiştir. Füze, 2020 yılında ilk kez tanıtılmış ve amacı, insansız hava araçlarıyla (İHA) topçu birlikleri arasında müşterek operasyonları mümkün kılmaktır. Bu sayede, topçu ateşi daha hassas ve etkin hale gelmektedir.
Çalışma prensibi
Atış ve menzil: TRLG-230, topçu bataryasından ateşlenir ve azami 70 kilometre menzile sahiptir.
Güdüm sistemi: Küresel Konumlama Sistemi (GPS) + Küresel Uydu Konumlandırma Sistemi destekli ataletsel navigasyon sistemi ile hedef bölgesine uçuş yapar.
Hedef işaretleme: Füze terminal aşamaya geldiğinde, hedef üzerinde bulunan İHA’nın elektro-optik lazer işaretleyici sistemi sayesinde hedef lazer ile işaretlenir.
Yarı aktif lazer arayıcı başlık: TRLG-230, İHA tarafından yapılan lazer aydınlatmayı referans alarak hedefi yüksek hassasiyetle vurur.
TRLG-230, özellikle Suriye ve benzeri harekat bölgelerinde topçu birliklerinin hassas ateş gücünü artırmak için tasarlanmıştır. İHA destekli lazer hedefleme, klasik topçu mühimmatlarına kıyasla daha yüksek doğruluk ve etkinlik sağlar. Bu entegrasyon, sahadaki yüksek değerli hedeflerin etkili bir şekilde vurulmasına olanak tanır ve hava unsurlarının yükünü azaltır.
TRLG-230, topçu füzeleri alanında lazer güdümlü sistemlerin kullanımını Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine taşıyan önemli bir adım olarak öne çıkmaktadır.
