Kocaeli'nin Merkezi Neresidir?

İlkçağlardan Osmanlı’ya İzmit’in Tarihsel Zaman Tüneli

İzmit ve çevresinde ilk insan izlerinin M.Ö. 3000'li yıllara kadar dayandığı arkeolojik kazılarla tescillenmiştir. Kentin antik çağlardan bu yana geçirdiği egemenlik evreleri:

Astakos ve Olbia Dönemi (M.Ö. VIII. Yüzyıl): İlk olarak Friglerin egemen olduğu bölgede, Megaralı denizciler tarafından bugünkü Başiskele mevkisinde Astakos (Olbia) adında bir liman kenti kuruldu. Körfezde bolca avlanan deniz hayvanından mülhem "ıstakoz" kentin simgesi oldu ve paralara basıldı.

Nikomedia ve Roma İmparatorluğu Başkentliği (M.Ö. 279): Büyük bir depremle yıkılan Astakos'un tam karşısındaki yamaçlara, Bitinya Kralı Nicomedes tarafından Nikomedia şehri kuruldu ve krallığın başkenti yapıldı. M.S. 284 yılında İmparator Diokletianus, Nikomedia'yı Doğu Roma İmparatorluğu'nun başkenti ilan etti. Kent; Roma, Antakya ve İskenderiye’nin ardından dünyanın 4. büyük şehri haline geldi.

Osmanlı Hâkimiyeti ve Tersane Dönemi (1337): Haçlı seferleri ve Got akınlarıyla yakılıp yıkılan, yüzyılda bir geçirdiği büyük depremlerle sarsılan kent, 1337 yılında Orhan Gazi döneminde Türk hâkimiyetine girdi. Adı "İznikmid"den "İzmid"e dönüştürüldü. Yavuz Sultan Selim döneminde inşa edilen İzmit Tersanesi ile Osmanlı denizciliğinin üssü oldu.

Milli Mücadele ve Kurtuluş (1921): 19. yüzyılda Haydarpaşa-Ankara tren hattı ve körfez gemi seferleriyle altın çağını yaşayan kent, I. Dünya Savaşı sonrasında 20 Kasım 1918'de İngilizler, ardından 27 Ekim 1920'de Yunanlılar tarafından işgal edildi. Kahramanca verilen Milli Mücadele sonucunda 28 Haziran 1921'de Türk ordusunca düşman işgalinden tamamen kurtarıldı.

Coğrafi Konum ve Akdeniz-Karadeniz Geçiş İklimi

Kocaeli ilinin tam merkezinde bir kuzey-güney-batı koridoru oluşturan İzmit, Asya ve Avrupa'yı birbirine bağlayan tüm büyük otobanların, hızlı tren hatlarının ve deniz yollarının merkez düğüm noktasıdır.

İklim Yapısı: Akdeniz iklimi ile Karadeniz iklimi arasında tam bir geçiş koridorudur. Yazları sıcak ve az yağışlı, kışları bol yağışlı ve zaman zaman karlıdır. Yıllık ortalama sıcaklığı 14,8°C olan ilçede, yıllık ortalama yağış miktarı 800 mm civarındadır.

Kültür ve Sanat Durakları: İzmit’in Canlı Müzeleri

İzmit, zengin tarihini sadece kitaplarda değil, körfez kıyısındaki modern müze komplekslerinde de yaşatıyor:

Kocaeli Arkeoloji ve Etnoğrafya Müzesi: Alman Otto Ritter tarafından planı çizilen ve 1873-1910 yılları arasında inşa edilen 21 dönümlük Eski Gar Alanı üzerinde kurulmuştur. İçerisindeki arkeolojik teşhir salonlarında Paleolitik, Helenistik, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait paha biçilemez eserler, su sarnıçları ve su kemeri kalıntıları sergilenmektedir.

TCG Gayret Yüzer Müzesi: Kore ve Vietnam savaşlarında görev yaptıktan sonra Türk Deniz Kuvvetleri’ne katılan ve 1995'te hizmet dışı kalan TCG Gayret gemisi, 1997 yılından bu yana İzmit Garı önündeki yat limanında Türkiye'nin ilk yüzer müzesi olarak ziyaretçilerini ağırlamaktadır.

TCG Hızırreis Müzesi: 30 yıl boyunca ABD Deniz Kuvvetlerinde görev yaptıktan sonra Türk Donanması’na katılan ve 21 yıl vatan savunması yapan denizaltı gemisi, 29 Ekim 2004 tarihinden beri İzmit sahilinde müze gemi olarak sergilenmektedir.

Önemli Ören Yerleri: Gültepe Nekropol Sahası, Üçtepeler Büyük Tümülüsü, Fatih Sultan Mehmet'in Otağı ve kentin simgesi tarihi İzmit Saat Kulesi en önemli açık hava miraslarıdır.

Cumhuriyet Dönemi İzmit Nüfusunun Dinamik Büyüme Tablosu

1960’lı yıllardan itibaren kağıt (SEKA), petrokimya ve ağır sanayinin kente gelmesiyle çok büyük bir iç göç dalgası alan İzmit, demografik yapısını hızla büyüterek Kocaeli'nin en dinamik nüfus iskeletini oluşturdu. Son yıllara ait resmi TÜİK nüfus verileri kentin büyüme ivmesini gözler önüne seriyor: