Türkiye’nin ilk kağıt mühendisi Mehmet Ali Kağıtçı’nın öncülüğünde hayata geçirilen SEKA Kağıt Fabrikası’nın temelleri, 14 Ağustos 1934 tarihinde İzmit’te 580 dönümlük alanda İsmet İnönü tarafından atıldı. 6 Kasım 1936 tarihinde açılan fabrika, 1955 yılında Türkiye Selüloz ve Kağıt Fabrikaları İşletmesi (SEKA) adını aldı.
Yıllarca binlerce işçiye istihdam sağlayan SEKA, Kocaeli’de birçok ailenin hayatında önemli bir yer edindi. Fabrika, üretimin yanı sıra sosyal ve sportif faaliyetleriyle de kentin gelişimine katkı sundu. SEKA Kağıtspor bünyesinde yetişen binlerce sporcu da çeşitli organizasyonlarda başarılar elde etti.
Bugün fabrikanın bulunduğu yaklaşık 580 dönümlük alan, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından SEKA Park olarak değerlendiriliyor.
SEKA direnişinden geriye kalan tarihi kareler
2004 yılında fabrikanın kapatılmasına karşı başlayan eylemlerde işçiler, işlerini ve geleceklerini korumak için mücadele etti. Selüloz-İş Sendikası öncülüğünde düzenlenen protestolara farklı kesimlerden destek geldi. İşte SEKA direnişinin arşivlere yansıyan fotoğrafları ve o karelerin hikâyeleri...
Ergin Alşan işçilere seslendi
SEKA İzmit İşletmesi önünde gerçekleştirilen eylemlerde Selüloz-İş Sendikası Genel Başkanı Ergin Alşan, kürsüye çıkarak işçilere seslendi. Alşan’ın yanında Harb-İş Sendikası eski Genel Başkanı İzzet Çetin ve Selüloz-İş İzmit Şube Başkanı Adnan Uyar da yer aldı.
SEKA direnişinin önemli isimlerinden Ergin Alşan, 23 Kasım 2019 tarihinde geçirdiği aort damarı ameliyatı sırasında 63 yaşında hayatını kaybetti.
AK Partili Murat Batmaz da pankart taşıdı
19 Ağustos 2004 Perşembe günü gerçekleştirilen SEKA eylemlerinde dikkat çeken isimlerden biri de AK Parti Merkez İlçe kurucu yönetim kurulu üyesi Murat Batmaz oldu.
Batmaz, AK Parti iktidarının aldığı kapatma kararına karşı üzerinde "SEKA İzmit Halkınındır, Peşkeş Çekilemez" yazılı pankartı taşıyarak protestolara katıldı. Bu görüntü, dönemin dikkat çeken kareleri arasında yer aldı.
Fikri Işık sendika yöneticileriyle görüştü
SEKA eylemleri sırasında dönemin AK Parti Kocaeli İl Başkanı Fikri Işık, Selüloz-İş Sendikası Genel Başkanı Ergin Alşan ve İzmit Şube Başkanı Adnan Uyar ile bir araya geldi.
Görüşmede eski SEKA çalışanı, Başiskele Belediyesi AK Partili Meclis Üyesi Hasan Bostan ve AK Partili yöneticiler de bulundu. Toplantıda, fabrikanın kapatılmasının ardından işçilerin Kocaeli Büyükşehir Belediyesi bünyesine alınması sürecine ilişkin ilk görüşmeler gerçekleştirildi.
Adnan Uyar direnişin simge isimlerinden oldu
SEKA direnişinin öne çıkan isimlerinden dönemin Selüloz-İş Sendikası İzmit Şube Başkanı Adnan Uyar, işçilerin fabrika içerisinde gece gündüz sürdürdüğü eylemler sırasında yaptığı konuşmayla objektiflere yansıdı.
Direniş sürecinde aktif rol üstlenen Uyar, sonraki yıllarda Kocaeli Kent Konseyi Başkanlığı ve Türk-İş İstanbul Bölge Başkanlığı görevlerinde de bulundu.
İşçiler fabrikayı terk etmedi
Binlerce işçi ve beyaz yakalı çalışanın geçim kaynağı olan SEKA İzmit İşletmesi’nde kapatma kararına karşı eylemler devam etti.
İşçiler, fabrikayı terk etmeyerek tesis içerisinde direnişlerini sürdürdü. SEKA İzmit İşletmesi önünde çekilen toplu fotoğraf, çalışanların bir araya geldiği tarihi anlardan biri olarak arşivlerde yerini aldı.
Mehmet Aras ve Sinan Üner işçilere destek verdi
SEKA eylemlerine destek veren isimler arasında eski sendikacı Mehmet Aras da yer aldı. Refah Partisi, Saadet Partisi ve Yeniden Refah Partisi'nde il başkanlığı görevlerinde bulunan Aras, işçilerin yanında yer aldı.
Arşiv fotoğrafında Aras ile birlikte SEKA çalışanı ve AK Parti İzmit ilçe yöneticisi Sinan Üner ve arkadaşlarının da eylemlere destek verdiği görülüyor.
Farklı siyasi görüşler SEKA için buluştu
SEKA eylemleri, farklı siyasi görüşlere sahip çok sayıda ismi aynı noktada bir araya getirdi.
Arşiv fotoğrafında CHP İl Başkanı Cevdet Barış, Türk Eğitim-Sen eski Başkanı Fahri Kıran, Uzuntarla eski Belediye Başkanı Ömer Hazer, TBMM eski Başkanvekili Haydar Akar, eski milletvekili Hikmet Erenkaya, İzzet Çetin, Kocaeli Barosu eski Başkanı Fahri Örengül, Alikahya eski Belediye Başkanı İhsan Sarıca ve CHP İl Başkanı Selman Yıldırım yer aldı.
Fotoğrafta ayrıca geçtiğimiz günlerde hayatını kaybeden avukat Bora Yıldız da bulunuyordu.
Sivil toplum temsilcileri de direnişteydi
SEKA işçilerinin mücadelesine siyasi partilerin yanı sıra meslek odaları ve sivil toplum kuruluşları da destek verdi.
Makine Mühendisleri Odası Kocaeli Şubesi eski Başkanı Serhat Girgin, ÇEKÜL Temsilcisi merhum Numan Gülşah, İKM Başkanı Murat Öztürk, DYP İl Başkanı Yusuf Bilgisu, Genç Parti İl Başkanı merhum İbrahim Altınoğlu ve MHP'li yönetici Tuncay Karagöz, aynı fotoğraf karesinde yer aldı.
Sendika temsilcileri SEKA işçilerini yalnız bırakmadı
SEKA direnişine farklı iş kollarından sendika temsilcileri de katıldı.
Harb-İş Sendikası Genel Başkan Yardımcısı Haldun Kurubacak, Kocaeli Şubesi eski Başkanı Turhan Yıldız, Petrol-İş Sendikası Genel Başkanı Ali Ufuk Yaşar, Lastik-İş Sendikası eski Başkanı Hasan Hüseyin Çakar, SES Şube Başkanı Güner Kizir ve Hizmet-İş Sendikası eski Başkanı Mustafa Taştekin eylemlerde yer aldı.
MHP eski il başkanları Aydın Ünlü ve Ahmet Tağ ile Teksif Sendikası Genel Başkan Yardımcısı İbrahim Öner de destek veren isimler arasındaydı.
Fotoğrafta yer alan Turhan Yıldız, 22 Mart 2020 tarihinde geçirdiği kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi.
Çocuklar babalarının ekmeği için pankart taşıdı
SEKA direnişinin hafızalarda kalan görüntülerinden biri de işçi çocuklarının taşıdığı pankartlar oldu.
2004 yılında henüz ilkokul çağında olan çocuklar, babalarının işsiz kalmaması için eylemlere katıldı. Çocukların pankartlarında "Lütfen ekmeğimiz ile oynamayın", "Babamızın fabrikasını kapatmayın", "İşsiz babamız bizi okula nasıl göndersin?" ve "SEKA'mız bize yeter" ifadeleri yer aldı.
Aradan geçen 22 yılda büyüyen çocukların o gün taşıdığı pankartlar, SEKA'nın kapatılma kararının işçi ailelerinde yarattığı endişeyi ortaya koyan belgeler arasında yerini aldı.
Kadınlar da SEKA direnişine katıldı
SEKA'nın kapatılma sürecinde işçilerin eşleri, anneleri ve aileleri de eylemlerde yer aldı.
Ailelerinin geçim kaynaklarını kaybetme ihtimalinden endişe duyan kadınlar, fabrika önünde gerçekleştirilen protestolara katılarak çalışanlara destek verdi. Kadınların yer aldığı arşiv fotoğrafı, direnişin yalnızca işçilerle sınırlı kalmadığını gösteren karelerden biri oldu.
Ergin Alşan SEKA tabelasını gösterdi
SEKA direnişinin önemli isimlerinden Selüloz-İş Sendikası eski Genel Başkanı merhum Ergin Alşan, fabrika önünde yaptığı konuşma sırasında SEKA İzmit İşletme Müdürlüğü tabelasını işaret etti.
Alşan'ın kürsüde konuşurken tabelayı gösterdiği an, SEKA eylemlerinin hafızalarda kalan fotoğrafları arasında yer aldı.
Büyükşehir Belediyesi'nde anlaşmaya varıldı
SEKA'nın kapatılmasının kesinleşmesinin ardından işçilerin mağduriyet yaşamaması amacıyla görüşmeler gerçekleştirildi.
24 Ağustos 2004 Salı günü dönemin Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı İbrahim Karaosmanoğlu'nun makamında yapılan toplantıya Selüloz-İş Sendikası Genel Başkanı Ergin Alşan ve İzmit Şube Başkanı Adnan Uyar katıldı.
Dönemin AK Parti Kocaeli İl Başkanı Fikri Işık'ın da girişimleriyle gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda işçilerin geleceğine ilişkin anlaşmaya varıldı.
Toplantıda bir dönem kameraman olarak görev yapan gazeteci Cihan Baylan da yer aldı. Baylan'ın görüntülendiği fotoğraf, SEKA'nın kapanış sürecindeki önemli görüşmelerden birini belgeledi.
