Konut kiralama sürecinde kiracı ve ev sahibi arasında yaşanan anlaşmazlıkların önemli bir bölümünü depozito konusu oluşturuyor. Özellikle yüksek enflasyon nedeniyle geçmiş yıllarda sabit bir TL tutarı olarak verilen depozitoların zaman içerisinde değer kaybetmesi, evden çıkış aşamasında tarafların karşı karşıya gelmesine neden olabiliyor.
Uzmanlar, kiracıların daha sözleşme imzalanırken depozitonun nasıl belirlendiğine, ödemenin hangi yöntemle yapıldığına ve sözleşmede hangi ifadelerin yer aldığına dikkat etmesini öneriyor.
Depozitoyu sabit TL olarak yazmayın
Tüm Emlak Danışmanları Birliği (TEDB) Genel Başkanı Hakan Akçam, kiracıların olası hak kayıplarının önüne geçebilmesi için depozito tutarının sözleşmeye yalnızca sabit bir TL rakamı olarak yazılmaması gerektiğine dikkat çekiyor.
Uzmanlara göre depozitonun sözleşmede “bir aylık kira bedeli” veya “iki aylık kira bedeli” şeklinde belirtilmesi, tahliye sırasında güvence bedelinin güncel kira tutarı üzerinden değerlendirilmesi açısından önem taşıyabiliyor.
Özellikle uzun yıllar aynı evde oturan kiracılar açısından bu detay daha da önem kazanıyor. Çünkü sözleşmenin yapıldığı tarihte ödenen sabit TL tutarı, yıllar içerisinde ekonomik koşullar nedeniyle önemli ölçüde değer kaybedebiliyor.
Depozito bankada tutulabiliyor
Türk Borçlar Kanunu’nun 342. maddesinde konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence bedeline ilişkin düzenlemeler bulunuyor.
Belirli şartlar altında güvence bedelinin bankada tutulması öngörülürken, tarafların ortak rızası olmadan bu bedelin çekilmemesine ilişkin hükümler de bulunuyor.
Bu nedenle kiracıların depozitonun nasıl teslim edildiğini ve sözleşmede bu konuda hangi düzenlemelerin yer aldığını dikkatli şekilde incelemesi önem taşıyor.
Depozitoyu elden vermeyin
Kiracıların dikkat etmesi gereken bir diğer önemli konu ise ödeme yöntemi.
Depozito ve kira ödemelerinin mümkün olduğunca banka üzerinden yapılması tavsiye ediliyor. Elden yapılan ödemelerde ilerleyen dönemde ödeme yapıldığına ilişkin ispat sorunu yaşanabileceği belirtiliyor.
Banka üzerinden gerçekleştirilen havale veya EFT işlemlerinde ise açıklama bölümüne ödemenin niteliğinin açık şekilde yazılması önem taşıyor.
Örneğin depozito ödemesinde açıklama kısmına “depozito bedeli” ifadesinin yazılması, ileride ortaya çıkabilecek bir uyuşmazlıkta ödeme yapıldığını gösteren önemli belgelerden biri olabilir.
Sözleşmeyi kiminle yaptığınıza dikkat edin
Kiracıların yalnızca evin fiziksel durumunu ve kira bedelini değil, sözleşmeyi yaptığı kişinin yetkisini de kontrol etmesi gerekiyor.
Uzmanlar, kira sözleşmesinin mümkün olduğunca doğrudan mülk sahibiyle veya noter tarafından verilmiş resmi vekaletnameye sahip yetkili kişiyle yapılmasını öneriyor.
Sözleşme imzalanmadan önce depozito tutarı, kira bedeli, ödeme yöntemi ve tarafların sorumluluklarının açık şekilde yazılması, ileride yaşanabilecek anlaşmazlıkların önüne geçilmesine yardımcı olabilir.
Ev kiralarken bu ayrıntıları atlamayın
Kiracıların sözleşme imzalamadan önce özellikle şu konuları kontrol etmesi öneriliyor:
Depozito tutarının sözleşmede nasıl belirtildiği
Depozitonun ödeme şekli
Banka transferinde ödeme açıklamasının açıkça yazılması
Kira sözleşmesinin taraflarının yetkisi
Depozitonun hangi şartlarda iade edileceği
Evden çıkış sırasında teslim koşullarının nasıl belirlendiği
Kira sözleşmesi imzalanırken yapılan bu kontroller, tahliye sırasında depozito nedeniyle yaşanabilecek uyuşmazlıklarda kiracının haklarını korumasına yardımcı olabilir.
