Emeklilik hayallerine kavuşmak için eksik prim günlerini tamamlamaya çalışan vatandaşları ocak ayında ağır bir fatura bekliyor. Her yıl asgari ücrete endeksli olarak güncellenen SGK hizmet borçlanması ile Bağ-Kur ihya bedelleri, yeni yılda yapılacak zam oranında yükselecek. Aralık ayının son gününe kadar sisteme giriş yapanlar ise cebinden çıkacak fazladan on binlerce lirayı kurtarmış olacak.
EMEKLİLİK BORÇLANMASI MALİYETLERİ YENİ YILDA NASIL DEĞİŞECEK?
Annelerin emeklilik yolunu kısaltan doğum borçlanmasında günlük maliyet hesabı, brüt asgari ücret tutarının yüzde 32'si üzerinden yapılıyor. Bugün itibarıyla bir aylık süre için kuruma ödenmesi gereken asgari rakam 10.569,60 TL seviyesinde kalırken, iki çocuk için yapılan 24 aylık borçlanmanın faturası 253.670,40 TL'yi buluyor. Masadaki zam senaryoları gerçekleşirse bu tablo baştan aşağı değişecek. Yüzde 28,4'lük olası bir artışta 2 yıllık ödeme 325.712,79 TL'ye fırlayacak ve anne adayları 72 bin TL'lik bir farkla yüzleşecek. Zam oranının yüzde 30'u bulması durumunda fatura 329.771,52 TL'ye, yüzde 35'e çıkması halinde ise tam 342.455,04 TL'ye tırmanacak.
Vatani görevlerini yerine getiren erkekler ile yurt dışı çalışanlarını ilgilendiren ödemelerde ise hesaplama katsayısı yüzde 45 olarak uygulanıyor. Katsayının yüksekliği, ocak ayındaki zammın bütçeye etkisini daha da sertleştirecek. Mevcut durumda günlük asgari 495,45 TL, aylık ise 14.863,50 TL olan bu ödemeler, 18 aylık askerlik süresi baz alındığında 267.543 TL'lik bir toplam yaratıyor. Yüzde 28,4'lük asgari ücret artışı varsayımında 18 aylık faturanın 343.525,21 TL'ye ulaşması, yani sigortalının cebinden 76 bin TL daha fazla para çıkması muhtemel görünüyor. Daha yüksek tahminler olan yüzde 30'luk zamda rakam 347.805,90 TL, yüzde 35'lik senaryoda ise 361.183,05 TL sınırına dayanacak.
BAŞVURU VE ÖDEME SÜREÇLERİNDE İZLENMESİ GEREKEN YOL
Eski tarifeden faydalanarak ucuza emekli olmak isteyenlerin acele etmesi gereken tek konu başvuru aşaması. Sigortalıların e-Devlet kapısı üzerinden 31 Aralık tarihine kadar talep oluşturmaları yeterli görülüyor; aynı gün parayı yatırma zorunluluğu bulunmuyor. Talebin onaylanıp vatandaşa bildirilmesinin ardından kurum farklı mühletler tanıyor. Askerlik ve doğum borçlanmalarında tebliğ tarihinden itibaren bir aylık ödeme penceresi açılırken; Bağ-Kur ihyası ve yurt dışı borçlanmalarında bu süre üç ay olarak uygulanıyor.
İHYA İLE BORÇLANMA ARASINDAKİ TEMEL FARKLILIKLAR
Prim eksiğini kapatma yolları olan ihya ve hizmet borçlanması, yasal kuralları gereği birbirinden ayrılıyor. Doğum veya askerlik gibi süreçlerde vatandaş, emekliliği için eksik kalan gün sayısı kadar, yani ihtiyacına göre parça parça alım yapabiliyor. Bağ-Kur ihyasında ise geçmişteki dondurulmuş günlerin tamamını canlandırmak mecburiyeti var; sistem kısmi ödemeye izin vermiyor. Ayrıca borçlanma başvurusu yapan bir kişi, henüz emekli aylığı bağlanmadan kararından vazgeçip parasını faizsiz biçimde geri isteyebilirken, Bağ-Kur ihyasında tahsil edilen tutarın iadesi kesinlikle yapılmıyor.
