Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, mezhepsel farklılıkları da gözeterek kurban kesiminin yasal ve şer'i zaman sınırlarını açıkladı. İşte Diyanet'in yanıtı ve kurban keserken dikkat edilmesi gereken hayati kurallar...
Kurban Kesim Vakti Ne Zaman Başlar ve Biter?
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın resmi kaynaklarından alınan bilgilere göre, kurbanlık hayvanın ibadet niyetiyle kesilebilmesi için belirlenen başlangıç ve bitiş süreleri şu şekildedir:
Başlangıç Vakti: Kurban kesim süresi, bayram namazı kılınan il ve ilçe merkezlerinde bayram namazı kılındıktan hemen sonra başlar. Bayram namazı kılınmayan kırsal bölgelerde, köylerde veya göçebe yaşam alanlarında ise fecir ile yani sabah namazı vaktinin girmesiyle birlikte kesim işlemine geçilebilir.
Bitiş Vakti (Hanefî Mezhebine Göre): Hanefî fıkhına göre kurban kesim süresi, bayramın 3. günü akşam ezanı okunup gün batana kadar devam eder.
Bitiş Vakti (Şâfiî Mezhebine Göre): Şâfiî mezhebine mensup olan vatandaşlar için ise süre daha geniştir. Şâfiîlere göre bayramın 4. günü gün batana kadar kurban kesim işlemi usulüne uygun olarak gerçekleştirilebilir.
Gece Kurban Kesilir mi? Diyanet, belirlenen bu günler içerisinde hem gece hem de gündüz kurban kesilebileceğini belirtmektedir. Ancak aydınlatma yetersizliği, hayvana eziyet etme riski ve çevre temizliği kontrolü gibi faktörler göz önünde bulundurularak, kurbanların gündüz gözüyle kesilmesi dini açıdan daha uygun ve faziletli kabul edilmiştir.
Kurban Keserken Dikkat Edilmesi Gereken Fıkhî Kurallar
İbadetin makbul olması ve hayvana eziyet edilmemesi adına, kesim anında İslam fıkhının emrettiği şu kurallara azami ölçüde riayet edilmesi şarttır:
Doğru Boğazlama Tekniği
Usulüne uygun, helal bir kesim gerçekleştirebilmek için hayvanın yemek borusu, nefes borusu ve şah damarı olarak bilinen iki büyük atardamarından en az birinin tek hamlede kesilmesi gerekir. Kesim esnasında hayvanın omuriliğinin hemen koparılması ise mekruh kabul edilmiştir.
Canı Çıkmadan İşlem Yapılmamalı
Hayvanın bilinci tamamen kapanıp, canı tamamen çıkmadan başının gövdesinden ayrılmasına ya da derisinin yüzülmeye başlanmasına kesinlikle izin verilmemelidir.
Merhamet ve Ehliyet
Kurban edilecek hayvana acı çektirilmemeli, korkutulmamalı ve eziyet edilmemelidir. Bu nedenle boğazlama işleminin bıçakları önceden bilenmiş, işin ehli ve profesyonel kasaplar tarafından süratli bir şekilde yerine getirilmesi gerekir.
Psikolojik Çevreye Dikkat
Hayvanları Yan Yana Kesmeyin! Kurbanlık hayvanların, bir diğer hemcinsinin kesim anını ve kanını görecek şekilde yan yana tutulmamalarına, gözlerinin bağlanarak kesim alanına getirilmesine psikolojik hürmet ve merhamet açısından büyük özen gösterilmelidir.
Çevre ve Kul Hakkı Temizliği
Kesim işlemlerinin ardından ortaya çıkan sakatat, kan ve atıkların çevre kirliliğine, kötü kokuya ve mikroba sebebiyet vermemesi için belediyelerin temizlik kurallarına uyulmalı, atıklar derin çukurlara gömülerek kireçlenmelidir. Çevreyi kirletmenin aynı zamanda bir kul hakkı ihlali olduğu unutulmamalıdır.
