Yatırım araçlarındaki dalgalanmalar ve bazı platformlar üzerindeki fon kapanışları, tasarruf sahiplerini emeklilik planlarını yeniden gözden geçirmeye itti. Ancak birikimlerini nakde çevirmek için aceleci davrananları, regülasyonların belirlediği katı çıkış kuralları karşılıyor. Sözleşmelerini erkenden sonlandıran vatandaşlar, sadece yıllarca biriktirdikleri anaparalarından ciddi oranlarda feragat etmekle kalmıyor, aynı zamanda devletin sunduğu teşvik imkanlarını da tamamen yitiriyor.
BES'TEN ERKEN ÇIKIŞ YAPANLARI BEKLEYEN 14 BİN LİRALIK KESİNTİ
Sözleşmesini başlattığı tarihten itibaren ilk 36 ayı (3 yıl) doldurmadan iptal yoluna gidenler sistemdeki en ağır faturayı ödüyor. Uzmanların uyarılarına göre, bu gruptaki yatırımcılardan giriş aidatı ile yönetim gideri adı altında toplamda 14 bin TL'nin üzerine çıkabilen tutarlarda kesinti gerçekleştirilebiliyor. Dahası, devletin verdiği destek fonundan tek kuruş alamadıkları gibi, elde ettikleri getirinin üzerinden de yüzde 15 oranında vergi (stopaj) tahsil ediliyor. Sistemde üç tam yılını geride bırakanlar için ise maliyetler biraz daha düşüyor; bu kişiler devlet teşvikinin yüzde 15'lik kısmını cebine koyarken, vergi diliminde yine yüzde 15'lik stopaja tabi tutuluyor.
Uzun vadeli düşünen katılımcılar ise kuralların sağladığı avantajlardan doğrudan yararlanmaya başlıyor. Beşinci yılını dolduran sözleşmelerde artık yönetim gideri veya giriş aidatı kesintisi yapılmıyor. Altıncı yılı deviren katılımcılar devlet destek fonunun yüzde 35'ini hak ederken, on yıllık süreyi tamamlayan ancak 56 yaş kriterine takılan vatandaşlar için devlet katkısı kazanımı yüzde 60 seviyesine ulaşıyor, stopaj oranı ise yüzde 10'a düşüyor. Emeklilik hakkı elde etmek için gereken çifte şartı (10 yıl sistemde kalma ve 56 yaşını doldurma) sağlayanlar ise havuzdaki devlet parasının yüzde 100'ünü alarak kesintiyi sadece yüzde 5 olarak ödüyor. Sektör temsilcileri, 2026 ve 2027 yıllarında yatırılacak olan katkı paylarının azami sınırdan ödenmesinin, maruz kalınabilecek her türlü masrafı en aza indireceğinin altını çiziyor.
FON TASFİYELERİ BEKLENEN KAÇIŞI GETİRMEDİ
Öte yandan, eylül ayının ortalarında Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu (TEFAS) üzerinden işlem gören belirli yatırım fonlarının kapanmasıyla piyasada bir çıkış dalgası yaşanacağı tahmin ediliyordu. Fakat Emeklilik Gözetim Merkezi'nin (EGM) resmi kayıtları tam tersi bir eğilimi gözler önüne serdi.
BES Uzmanı Zeynep Candan Aktaş'ın paylaştığı resmi rakamlara göre, söylentilerin yoğunlaştığı 18 Eylül haftasında gönüllü sistemdeki kişi sayısı 10 milyon 362 bin 432 düzeyindeydi. Sadece iki haftalık bir periyodun ardından, 2 Ekim tarihi itibarıyla tablonun 10 milyon 378 bin 210 kişiye ulaştığı kaydedildi. İstatistikler, yatırımcıların piyasa dedikodularına kapılmayarak güvenlerini koruduğunu ve sisteme 15 bin 778 kişilik net bir ekleme yapıldığını gösteriyor.
