Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı iş birliğiyle yürütülen ve Avrupa’nın en büyük çevre dönüşüm projelerinden biri olarak kabul edilen İzmit Körfezi ekolojik rehabilitasyon çalışmaları, deniz ekosistemini yeniden canlandırma hedefiyle hız kesmeden sürüyor.
2023 yılında “Dipten Diriliş” sloganıyla başlatılan projede bugüne kadar 190 hektarlık alan balçıktan arındırıldı. Nihai hedef ise 460 hektar alanın temizlenmesi. Proje kapsamında denizin dibinde biriken yaklaşık 11 milyon ton çamurun 3,8 milyon metreküpü temizlenecek.
Büyükakın Dalgıç Kıyafetlerini Giydi, Körfez’in Derinliklerine İndi
Projedeki ilerlemeyi yerinde görmek isteyen Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, dalgıç kıyafetlerini giyerek İzmit Körfezi’ne daldı. Büyükakın’a dalış sırasında Prof. Dr. Mustafa Sarı, yapımcı ve dalgıç Savaş Karakaş ile dünya rekortmeni serbest dalışçı Devrim Cenk Ulusoy eşlik etti.
Su altında yaptığı gözlemler sonrası açıklama yapan Büyükakın, eskiden balçıkla kaplı olan deniz tabanında bugün pisi balıkları, deniz şakayıkları, anemonlar ve yengeçler gibi canlı türlerinin görülmeye başlandığını söyledi.
“Yaklaşık 150 Milyon Dolarlık Dev Bir Ekolojik Proje”
Başkan Büyükakın, projenin yaklaşık 150 milyon dolarlık bütçesiyle Türkiye’nin en büyük çevre projelerinden biri olduğunu belirtti. Projenin ilk aşamasında, TÜBİTAK iş birliğiyle yapılan analizler sayesinde çamur birikimi ve temizlik yöntemleri detaylı biçimde belirlendi. Bu kapsamda LOGAN modeli örnek alınarak bugünkü sistem geliştirildi.
Ayrıca, denize ulaşan yeni kirliliği önlemek için de 23 ileri biyolojik arıtma tesisi devreye alındı. Böylece yılda 170 bin metreküp çamurun denize ulaşması engelleniyor.
“Canlı Türleri Geri Dönüyor, Hayat Yeniden Başlıyor”
Dalış sonrası açıklamalarında Başkan Büyükakın, deniz yaşamındaki değişimin artık çıplak gözle dahi fark edilebildiğini söyledi. Şöyle konuştu:
“Denizin dibinde daha önce balçık nedeniyle yaşam mümkün değildi. Şimdi ise deniz şakayıkları, anemonlar, kabuklu canlılar, hatta pisi balığı bile görülmeye başlandı. Bu canlıların varlığı, yaşamın geri döndüğünün en net göstergesidir.”
Büyükakın, deniz tabanının oksijenle buluşmasıyla birlikte zamanla daha farklı canlı türlerinin körfeze döneceğini ve buranın bir deniz yaşam merkezi haline geleceğini dile getirdi.
“Marmara’nın Geleceği Bu Projelere Bağlı”
Dalışa katılan Prof. Dr. Mustafa Sarı ise deniz tabanında biriken kirliliğin yaklaşık 50 yıllık bir birikim olduğuna dikkat çekerek, bu temizliğin yalnızca İzmit Körfezi için değil, tüm Marmara Denizi ve çevre denizler için hayati öneme sahip olduğunu vurguladı:
“Marmara Denizi, Ege, Karadeniz ve Akdeniz’in dengesini doğrudan etkiliyor. Buradaki başarı, tüm ekosistem için umut verici.”
Dalgıç Savaş Karakaş ise İzmit Körfezi’nin yıllar boyunca dalış yapılamaz bir alan olduğunu, ancak gelinen noktada denizin canlandığını ve geçmişte 'bataklık' olarak görülen bu alanın artık yeni bir ekosistem sunduğunu belirtti.
