Milyonlarca tüketiciyi yakından ilgilendiren online alışveriş kuralları baştan aşağı yenileniyor. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete üzerinden kamuoyuna duyurulan yepyeni düzenlemelerle birlikte, sanal mağazalardaki haksız kazanç kapıları kapanıyor. Tüketiciyi yanıltan şişirilmiş kampanya etiketlerinden, yapay zeka ile tasarlanmış sahte ürün değerlendirmelerine kadar çok sayıda kritik başlıkta sert tedbirler hayata geçiyor. Peki ama dijital platformları bekleyen bu köklü değişiklikler tam olarak neleri kapsıyor?
İNTERNETTE SAHTE İNDİRİMLER NASIL ENGELLENECEK?
Kampanyalarda baz alınacak zorunlu referans fiyat, indirimin başladığı tarihten önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük tutar olacak.
Böylece satıcıların ürün etiketini önce fahiş oranlarda yukarı çekip, hemen ardından devasa bir fırsat varmış izlenimi yaratması tarih oluyor. Müşteride oluşan gerçeğe aykırı algıyı yıkmak için getirilen bu kural sayesinde fiyat oyunlarına geçit verilmeyecek.
E-TİCARET YORUMLARI İÇİN HANGİ ŞARTLAR GETİRİLİYOR?
Sadece söz konusu ürünü satın aldığı kesin olarak doğrulanabilen gerçek kişiler sisteme yorum bırakabilecek.
Sanal mağazalardan alışveriş yaparken tüketicilerin kararını doğrudan etkileyen değerlendirme mekanizması tamamen değişiyor. Platformlar, ödeme sürecini eksiksiz tamamlamamış hiçbir hesabın ürüne dair fikir beyan etmesine izin veremeyecek.
Buna ek olarak, satıcıların ve hizmet sağlayıcıların müşteri şikayetlerine, aynı zamanda itirazlara dönüş yapma zorunluluğu 72 saatten 48 saate iniyor. Böylelikle sipariş süreçlerinde yaşanan mağduriyetler çok daha çabuk çözüme kavuşacak.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ REKLAMLAR YASAKLANIYOR MU?
Tamamen yasaklanmıyor ancak sanal karakterlerin başrolde olduğu içeriklerde, bunun yapay zeka üretimi olduğunun müşteriye açıkça bildirilmesi zorunlu tutuluyor.
Ayrıca, gerçek insanların dijital kopyalarını yaratıp, sanki o ürünü denemiş veya tavsiye ediyormuş gibi gösteren yanıltıcı tanıtımlar kesin surette yasaklanıyor. İnfluencer işbirlikleri başta olmak üzere dijital pazarlama alanındaki tüm şüpheli hamlelere karşı çok ciddi yaptırımlar uygulanacak.
YENİ E-TİCARET YÖNETMELİĞİ SEKTÖRÜ NASIL ETKİLEYECEK?
TOBB e-Ticaret Meclis Üyesi ve Ticimax Kurucu Üst Yöneticisi Cenk Çiğdemli, pazardaki rekabet dengelerinin baştan kurulacağını ve yazılım altyapısı güçlü markaların ayakta kalacağını söylüyor.
Söz konusu kuralların piyasadaki suni fiyat artışlarını büyük ölçüde bitireceğini ifade eden Çiğdemli, piyasaya dair beklentilerini şu sözlerle anlattı: "Artık bir ürünün fiyatı önce yapay olarak yükseltilip sonra 'yüzde 50 indirim' denilmesi daha zor olacak. İndirimli satışlarda referans fiyat olarak son 10 günün en düşük fiyatının esas alınması, kampanyaların daha şeffaf hale gelmesini sağlayacak."
Dijital yollarla üretilen sahte uzmanlara da değinen deneyimli yönetici, "Gerçek olmayan kişilerin veya yapay zeka ile oluşturulan görüntülerin gerçek kullanıcı ya da uzman gibi sunulması sınırlandırılıyor. Böylece tüketicinin reklam ile gerçeği ayırt etmesi kolaylaşacak. Ürünü gerçekten satın alan kişilerin değerlendirmeleri öne çıkarılacak. Bu sayede sahte veya manipülatif yorumların azaltılması hedefleniyor." şeklinde konuştu.
Tüketici geri bildirimlerini yanıtlama süresinin oldukça kısaldığını hatırlatan Çiğdemli, teknolojik donanım yatırımının gerekliliğini ise şu ifadelerle paylaştı: "Dijital altyapıya yatırım yapan şirketler daha hızlı uyum sağlayabilecek. Fiyat geçmişini takip etmek, tüketici yorumlarını doğrulamak ve reklam içeriklerini mevzuata uygun hale getirmek güçlü yazılım altyapısı gerektiriyor."
Sektörde güven unsurunun artık temel tercih sebebi haline geleceğini aktaran Çiğdemli, açıklamasını şöyle noktaladı: "Artık yalnızca düşük fiyat değil, güvenilirlik de rekabet unsuru olacak. Şeffaf çalışan markalar tüketicinin gözünde daha fazla tercih edilir konuma ulaşacak. Fiyat manipülasyonu ve yanıltıcı pazarlama yerine şeffaflık, doğrulanabilir bilgi ve tüketici güveni öne çıkarken, dijital altyapısını güçlendiren işletmeler yeni dönemin avantajlı oyuncuları arasında yer alacaktır."
