Günlük yaşamın büyük bölümünü kaplayan dijital ekranlar, göz sağlığı açısından önemli riskleri de beraberinde getiriyor. Eğitimden iş hayatına, sosyal medyadan oyunlara kadar pek çok alanda bilgisayar, tablet ve akıllı telefon kullanımının artmasıyla birlikte “dijital göz yorgunluğu” şikâyetleri de yaygınlaşıyor. Medicana Ataşehir Hastanesi Göz Hastalıkları Bölümü’nden Op. Dr. Duygu Erdem, özellikle uzun süreli ve aralıksız ekran kullanımının göz kaslarını zorladığını ve göz yüzeyinde kuruluğa neden olduğunu belirterek, düzenli mola verilmemesi halinde şikâyetlerin gün içinde belirgin şekilde arttığını ifade etti.
Göz kırpma azalıyor, kuruluk artıyor
Ekrana bakarken göz kırpma refleksinin farkında olmadan azaldığını vurgulayan Op. Dr. Duygu Erdem, normalde dakikada 15-20 kez kırpılan gözlerin ekran karşısında çok daha az kırpıldığını söyledi. Bu durumun gözyaşı film tabakasının bozulmasına ve göz kuruluğuna yol açtığını belirten Erdem, “Göz yüzeyi yeterince nemlenmediğinde yanma, batma ve yabancı cisim hissi ortaya çıkar. Gün ilerledikçe bulanık görme şikâyetleri de artabilir” dedi.
Özellikle klimalı ortamlarda çalışanlar ve kontakt lens kullanan bireylerde bu şikâyetlerin daha belirgin görüldüğünü ifade eden Erdem, uzun süreli ekran kullanımında göz yüzeyinin korunmasının önemine dikkat çekti.
Yakın mesafe odaklanma göz kaslarını zorluyor
Uzun süre yakın mesafeden ekrana odaklanmanın göz kaslarının sürekli çalışmasına neden olduğunu belirten Op. Dr. Erdem, gün sonunda göz çevresinde baskı hissi, şakaklarda gerilme ve odaklanma güçlüğü gibi belirtilerin ortaya çıkabildiğini kaydetti.
Çocuklar ve gençler açısından riskin daha büyük olduğuna işaret eden Erdem, kontrolsüz ve uzun süreli ekran kullanımının miyopi (uzağı görememe) gelişimi ve ilerlemesi açısından önemli bir risk faktörü olduğunu vurguladı. Ekran süresinin yanı sıra kullanım koşullarının ve verilen molaların da göz sağlığı üzerinde belirleyici olduğunu söyledi.
20-20-20 kuralı önerisi
Dijital göz yorgunluğunu azaltmak için basit ama etkili önlemler bulunduğunu belirten Op. Dr. Duygu Erdem, en pratik yöntemin 20-20-20 kuralı olduğunu ifade etti. Buna göre her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca yaklaşık 6 metre uzaklıktaki bir noktaya bakmak göz kaslarının rahatlamasını sağlıyor.
Erdem ayrıca ekranın göz hizasından biraz aşağıda konumlandırılması, ortam ışığının uygun ayarlanması ve bilinçli şekilde göz kırpmaya özen gösterilmesi gerektiğini söyledi. Gerekli durumlarda suni gözyaşı damlalarının da destekleyici olabileceğini belirten Erdem, “Ekranlardan tamamen uzak durmak günümüz koşullarında zor. Ancak bilinçli kullanım ve basit önlemlerle göz sağlığını korumak mümkün” ifadelerini kullandı.
