CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Eskişehir'in Tepebaşı ilçesinde Yeşil Sakarya Üretici Birliği Başkanı Süleyman Buluşan ile bir araya gelerek tarımsal üretimde yaşanan sıkıntıları sahada dinledi. Görüşmede artan üretim maliyetleri, plansız üretim modeli, hal yasası ve pazarlama zorlukları gibi yapısal sorunlar gündeme geldi.
Girdi maliyetleri tırmanıyor, üretici nefes alamıyor
Sebze üreticisinin en temel sorununun artan girdi maliyetleri olduğunu belirten CHP’li Gürer, “Bahçe bitkilerinde ve sebzede ciddi sıkıntılar yaşanıyor. Üretici, tarlasından kazanç sağlayamazken, tüketici de market raflarında ürünü alamaz hale geldi. Geliri yerinde sayan vatandaş, karşısında artan fiyatlarla baş edemiyor. Üretici ise ilaçtan gübreye, mazottan işçiliğe kadar her kalemde maliyetin altında eziliyor” dedi.
“Üretemez hale gelirsek, bu ülke aç kalır”
Yeşil Sakarya Üretici Birliği Başkanı Süleyman Buluşan da yaşanan sorunları şu sözlerle özetledi:
“Gerçek sorun artık üretimin sürdürülemez hale gelmesi. Eğer üretici üretmeyi bırakırsa bu ülke aç kalır. Her yıl bir öncekini aratıyor. Tohum, gübre, ilaç, işçilik… Hepsinde maliyet patladı. Soğan gibi işçiliği yoğun ürünlerde üretici artık dayanamıyor.”
Plansızlık ve hal yasası üreticinin önünü kesiyor
Başkan Buluşan, tarımda en büyük sorunlardan birinin plansızlık olduğunu vurguladı.
“Planlı üretim yok, planlı pazar da yok. Bu düzen böyle devam ettiği sürece üretici kazanmaz, halk da pahalı yemeye devam eder. Üstelik mevcut hal yasası üretici birliklerinin hareket alanını kısıtlıyor. 5957 sayılı yasa ile biz üreticiden doğrudan ürün alıp tüketiciye ulaştıramıyoruz. Oysa eski yasada (552 sayılı) bu konuda istisnalar tanınmıştı. Yeni yasa ile bu haklarımız elimizden alındı,” diye konuştu.
Üretici zarar ediyor, aracı kazanıyor
Başkan Buluşan, karnabahar örneği üzerinden piyasadaki fiyat dengesizliğine dikkat çekti:
“Geçtiğimiz haftalarda karnabahar hal fiyatı 80-100 liraydı ama üreticiye 30-40 lira ödendi. Bugün fiyat 40-50 liraya düştü ama üretici 10 liraya bile satamıyor. Oysa maliyet 10 liranın üzerinde. Bu sistemde kazanan aracı oluyor, kaybeden üretici.”
“Üretici birlikleri desteklenmeli, hal sistemi yeniden yapılandırılmalı”
Yeşil Sakarya Üretici Birliği olarak yerel yönetimlerle iş birliği içinde olduklarını belirten Buluşan, Tepebaşı Belediyesi ile soğuk hava deposu kurduklarını ifade etti:
“Belediyemizin desteğiyle ürünlerimizi depolayıp daha sağlıklı şekilde pazarlıyoruz. Ancak İstanbul gibi büyük pazarlarda da var olmamız gerekiyor. Bayrampaşa Hali’nde üretici birliği olarak doğrudan yer almak istiyoruz. Bu sayede hem üretici hak ettiği kazancı elde eder hem de tüketici daha uygun fiyata ürün alabilir.”
Gürer: “Üretici desteklenmezse, kırsal tamamen boşalır”
CHP’li Gürer, açıklamasının sonunda şu uyarıda bulundu:
“Üreticinin desteklenmesi artık bir tercih değil, zorunluluktur. Eğer bu şekilde devam edilirse kırsal üretim tamamen bitecek. Oysa üreticiye doğrudan destek verilse, aracılar devreden çıkarılsa ve hal yasası yeniden düzenlense, hem üretici kazanır hem de tüketici ucuz ürüne ulaşır.”