3’üncü Türkiye-Çin İş Konferansı (TCBC), Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat ile Çin Halk Cumhuriyeti’nin Türkiye Büyükelçisi Jiang Xuebin’in katılımıyla gerçekleştirildi. Konferans, Türkiye ile Çin arasındaki ekonomik ilişkilerin geldiği noktayı ve önümüzdeki döneme dair beklentileri net biçimde ortaya koydu. Bakan Bolat, Türkiye ekonomisinin son 21 çeyrektir kesintisiz büyüme kaydettiğine dikkat çekerken, Çin ile ticaret hacminin son yıllarda ciddi bir boyuta ulaştığını vurguladı. Özellikle 2026 yılının ilk ayında Çin’e ihracatta yaşanan güçlü artış, iki ülke arasındaki ticari potansiyelin henüz tam olarak kullanılmadığını gösteren önemli bir veri olarak öne çıktı.
Türkiye-Çin ticaretinde büyüklük artıyor, denge arayışı sürüyor
Türkiye ile Çin arasındaki ikili ticaret hacmi, son yıllarda hızlı bir genişleme gösterdi. Bakan Bolat’ın paylaştığı verilere göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında yaklaşık 53 milyar dolar seviyesine ulaştı. Ancak bu büyüklük, ticaret dengesindeki farkı da beraberinde getirdi. Aynı yıl Türkiye’nin Çin’e ihracatı 3,28 milyar dolar olurken, Çin’den yapılan ithalat 49,6 milyar dolara çıktı. Ortaya çıkan 46,3 milyar dolarlık dış ticaret açığı, Türkiye’nin toplam dış ticaret açığının neredeyse yarısını oluşturdu.
Bolat, bu tabloyu bir sorun alanı olarak değil, yapıcı ve ortak çözümler gerektiren yapısal bir gündem olarak ele aldıklarını belirtti. Hedeflerinin ticareti daraltmak olmadığını vurgulayan Bolat, Türkiye’nin Çin pazarındaki payını artırmayı, ürün çeşitliliğini genişletmeyi ve katma değeri yüksek ihracata odaklanmayı öncelikli gördüklerini söyledi. Bu yaklaşımın, daha güçlü yatırım ortaklıklarıyla destekleneceğini de sözlerine ekledi.
Türkiye ekonomisi 21 çeyrektir kesintisiz büyüyor
Konferansta Türkiye ekonomisinin genel görünümüne de değinen Bakan Bolat, uzun vadeli büyüme performansına dikkat çekti. Türkiye ekonomisi, 2003-2024 döneminde yıllık ortalama yüzde 5,4 oranında reel büyüme kaydetti. 2024 yılında büyüme yüzde 3,3 olarak gerçekleşirken, 2025’in ilk dokuz ayı sonunda bu oran yüzde 3,7’ye ulaştı.
Türkiye’nin milli geliri de tarihi seviyelere çıktı. 2023 yılında ilk kez 1 trilyon dolar eşiği aşılırken, 2025 yılının üçüncü çeyreği itibarıyla GSYİH 1 trilyon 538 milyar dolara yükseldi. Kişi başına düşen gelir 2024’te 15 bin 325 dolar olurken, 2025’in üçüncü çeyrek sonunda 17 bin 886 dolara çıktı. IMF tahminlerine göre Türkiye’nin 2025 yılı sonunda dünyanın 11’inci, Avrupa’nın ise 4’üncü büyük ekonomisi olması bekleniyor.
Bolat, özellikle orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatındaki artışın altını çizerek, bu alandaki dönüşümün Türkiye’nin ihracat yapısında kalıcı bir değişime işaret ettiğini ifade etti.
Tarım ve gıda ihracatı Çin pazarında öne çıkıyor
Türkiye-Çin ticaretinde somut gündem başlıklarından biri de tarım ve gıda ürünleri ihracatı oldu. Türk firmaları 2025 yılında bu alanda dünya geneline 28 milyar dolar ihracat yaparken, Çin’e gerçekleştirilen ihracat yaklaşık 240 milyon dolar seviyesinde kaldı. Bakan Bolat, Türkiye’nin kaliteli ve güvenilir tarım ürünlerinin Çin pazarına erişimi konusunda kaydedilen ilerlemelerin memnuniyet verici olduğunu söyledi.
Badem ve su ürünleri protokollerinin imzalanması, defne yaprağında ise sürecin imza aşamasına gelmesi önemli adımlar arasında yer aldı. Kanatlı ürünler, kiraz ve turunçgiller gibi ürünlerde devam eden izin süreçlerinin hızlanmasının beklendiğini belirten Bolat, bu alanlarda atılacak adımların ticaretin niteliğini ve dengesini olumlu yönde etkileyeceğini vurguladı.
Çinli turistler için yüzde 1 hedefi
Ekonomik ilişkilerin yalnızca ticaretle sınırlı olmadığını belirten Bakan Bolat, turizm ve sivil havacılığın da önemli bir tamamlayıcı unsur olduğuna dikkat çekti. 2024 yılında yurt dışına çıkan Çinli turist sayısı 155 milyona ulaşırken, aynı yıl Türkiye’yi ziyaret eden Çinli turist sayısı yaklaşık 425 bin oldu.
Türkiye’nin kısa vadeli hedefinin net olduğunu söyleyen Bolat, yurt dışına çıkan Çinli turistlerin en az yüzde 1’inin Türkiye’yi ziyaret etmesini amaçladıklarını ifade etti. Bu hedefe ulaşmada hava bağlantılarının kritik rol oynadığını belirten Bolat, Türk Hava Yolları’nın Çin uçuş ağını genişletme yönündeki çalışmalarını önemsediklerini ve ilgili kurumların desteğinin sürmesini beklediklerini dile getirdi.
