Trabzon’un Ortahisar ilçesi Yeniköy Mahallesi’nde başlayan kivi hasadı, üreticilerin yüzünü güldürürken pazardaki gelişmeler endişe yaratıyor. Fındığa kıyasla daha yüksek gelir sağladığını belirten kivi üreticileri, bu yıl verimin bölgesel olarak düşük olsa da kalite açısından iyi olduğunu söylüyor. Ancak İran’dan ithal edilen ucuz kiviler, yerli üreticiyi fiyat konusunda zora sokuyor.
“Fındıktan Daha Karlı Ama İran Kivisi Pazarı Bozdu”
17 yıldır kivi üreticiliği yapan Mustafa Köroğlu, fındık ağaçlarını söküp yerine kivi bahçesi kuran üreticilerden biri. İlk yıllarda organik üretimle başladığını belirten Köroğlu, yeterli pazar bulamaması nedeniyle normal üretime geçtiğini söyledi.
“Fındıktan en az iki-üç kat daha fazla gelir elde ediyorum. Ancak bu yıl İran kivisi piyasayı bozdu. Daha ucuz olduğu için tüccarlar İran kivisini tercih ediyor. Fakat İran kivisinin raf ömrü bir ayı geçmez. Bizim kivimiz ise 3-4 ay soğuk hava deposunda kalabiliyor.”
Yerli üretimin dayanıklılığına rağmen, ithal ürünün fiyat avantajı büyük tüccarları cezbediyor. Bu da küçük ve orta ölçekli yerli üreticiyi fiyat kırmaya zorlayarak rekabeti zayıflatıyor.
Kivinin Olgunlaşma Zamanını Kuşlar Belirliyor
Kivide hasat zamanının doğayla iç içe belirlendiğini anlatan Köroğlu, kuşların meyveleri gagalamaya başlamasının, şeker oranının yeterli seviyeye geldiğinin doğal bir göstergesi olduğunu ifade etti.
“Kuşların dallardaki hareketi bize ‘hasat zamanı geldi’ sinyali veriyor. Şu anda şeker oranı 7-7,5 civarında. Bu, hasat için uygun seviye. Cihazla da ölçüyoruz ama kuşlar bizim doğal ölçüm cihazımız gibi.”
Yerli kivinin dalda uzun süre bekletilememesi ise bir diğer dezavantaj. Fındık gibi piyasayı izleme şansı olmayan üretici, olgunlaşan ürünü hızla satmak zorunda kalıyor.
Kokarca Fındığı Vurdu, Kiviye Bulaşmadı
Son yıllarda Karadenizli üreticinin korkulu rüyası haline gelen kahverengi kokarca (Halyomorpha halys), bu yıl fındık rekoltesini ciddi şekilde etkilemişti. Ancak kivi üreticileri için aynı risk söz konusu olmadı.
“Fındıkta ciddi kayıplar yaşandı ama kokarca kivide etkili olmadı. Bu yıl kayıp yaşamadık, bu da moralimizi yükseltti,” diyen Köroğlu, kivinin doğaya daha dayanıklı bir ürün olduğunu belirtti.
Dört dönüm arazide yaklaşık 8-9 ton verim beklediklerini söyleyen üretici, bu miktarın Yalova gibi merkez bölgelere göre düşük olduğunu, ancak zararsız bir sezon geçirmenin memnuniyetini yaşadıklarını aktardı.
Kivi Toplamak Fındıktan Daha Kolay
Hasada ailecek katılan Köroğlu ailesinin çocukları da üretime destek veriyor. 11 yaşındaki Ahmet Erdem Köroğlu, kivi toplamayı sevdiğini, fındığa göre çok daha kolay olduğunu belirtti. Ağabeyi Mehmet Emre Köroğlu ise, yaklaşık 5-6 yıldır babasına yardım ettiğini, hasadın kısa sürede tamamlandığını ve daha az zahmetli olduğunu ifade etti.
“Fındık toplamak iki hafta sürüyor ama kiviyi bir iki günde toplayıp bitiriyoruz,” diyen Emre Köroğlu, kivi üretiminin aile için hem ekonomik hem de fiziksel açıdan daha avantajlı olduğunu belirtti.
