Tarım ürünleri üretici fiyat endeksi (Tarım-ÜFE), Ekim 2025’te de yükselişini sürdürdü. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, endeks bir önceki yılın aynı ayına göre %45,40 oranında artış gösterdi. Aylık bazda ise artış %4,00 olarak kaydedildi. Tarımda maliyetlerin ve üretici fiyatlarının yukarı yönlü seyri, tüketiciye de yansıyacak sinyaller verirken, özellikle meyve ve sebze fiyatlarındaki sert yükseliş dikkat çekti.
En Yüksek Artış Meyve ve Sebzede
Alt gruplar bazında incelendiğinde, yıllık bazda en yüksek artış %137,84 ile yumuşak çekirdekli ve sert çekirdekli meyvelerde yaşandı. Aylık bazda ise sebze, kavun-karpuz, kök ve yumrular alt grubunda %28,84’lük dikkat çekici bir artış görüldü.
Bu gruplardaki fiyat artışlarının nedeni olarak mevsimsel geçişler, arz-talep dengesizlikleri ve artan üretim maliyetleri gösteriliyor. Özellikle sebze grubunda yaşanan yüksek aylık artış, önümüzdeki aylarda manav ve pazar fiyatlarına da yansıyabilir.
Tek Yıllık Ürünler Zorlandı, Çok Yıllık Ürünlerde Gerileme
Ekim 2025 verilerine göre:
Tek yıllık (uzun ömürlü olmayan) bitkisel ürünlerde aylık %12,00 artış yaşanırken,
Çok yıllık (uzun ömürlü) bitkisel ürünlerde %1,32’lik bir düşüş kaydedildi.
|
Grup |
Endeks Değeri |
Aylık Değişim (%) |
Yıllık Değişim (%) |
|---|---|---|---|
|
Tarım-ÜFE |
1.006,44 |
4,00 |
45,40 |
|
Tarım ve Avcılık Ürünleri |
998,06 |
4,13 |
45,36 |
|
Tek Yıllık Bitkisel Ürünler |
796,71 |
12,00 |
28,17 |
|
Çok Yıllık Bitkisel Ürünler |
1.293,83 |
-1,32 |
82,38 |
|
Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünler |
953,71 |
1,75 |
28,28 |
Bu durum, kısa sürede hasat edilen ürünlerde maliyet ve fiyat baskısının daha yoğun hissedildiğine işaret ediyor. Çok yıllık ürünlerdeki fiyat düşüşü ise talep daralması veya rekolte artışıyla açıklanabilir.
Hayvansal Ürünlerde ve Orman Ürünlerinde Sınırlı Artış
Hayvansal ürünlerde fiyat artışları görece sınırlı kaldı. Canlı hayvanlar ve hayvansal ürünler grubunda aylık artış %1,75, yıllık artış ise %28,28 olarak gerçekleşti.
Orman ürünleri ve ilgili hizmetlerde ise Ekim ayında %2,35'lik bir artış görüldü.
Balıkçılık ürünleri %1,84’lük aylık artış ve %47,16’lık yıllık artışla dikkat çeken bir başka grup oldu.
Bu oranlar, tarım dışı doğal ürünlerde fiyatların daha istikrarlı bir seyir izlediğine işaret ediyor.
Tarım-ÜFE Endeks Değerleri
Ekim 2025 itibarıyla bazı sektör ve ürün gruplarının endeks değerleri şu şekilde oldu:
Değerlendirme: Tarımda Yapısal Sorunlar Sinyal Veriyor
Tarım-ÜFE verileri, gıda fiyatlarındaki baskının üretici ayağında hâlen güçlü biçimde sürdüğünü gösteriyor. Özellikle meyve ve sebze gruplarında yaşanan ani artışlar, hem üretim koşullarındaki zorluklara hem de iklimsel etkilerle değişen arz yapısına işaret ediyor.
Bu durumun zincirleme olarak tüketici fiyatlarına da yansıması kaçınılmaz görünüyor. Tarımda planlı üretim, lojistik desteği ve maliyetleri düşürecek yapısal çözümler, fiyat istikrarı için giderek daha kritik hale geliyor.
