Ticari taksi sektöründe uzun süredir tartışılan kayıt dışı kazanç sorunu için tarihi bir adım atılıyor. Maliye, sektördeki mali hareketliliği tamamen şeffaf hale getirmek amacıyla kapsamlı bir denetim sürecini devreye alıyor. Geçtiğimiz aylarda yayımlanan teknik kılavuzların ardından, dijital uygulamalar üzerinden yolcu taşıyan esnafın tüm finansal verileri devletin merceği altına alınıyor. Yeni dönemde hem şoförler hem de plaka sahipleri için kurallar baştan yazılırken, sistemin işleyişinde de köklü değişiklikler yaşanması bekleniyor.
BİLGİ AKTARIMI İÇİN SON TARİH 30 MAYIS
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yürürlüğe konulan tebliğ doğrultusunda bildirim ekranları 6 Mayıs 2026 itibarıyla kullanıma sunuldu. İnternet tabanlı taksi çağırma uygulamaları, bünyelerinde faaliyet gösteren tüm sürücülerin detaylı profillerini sisteme işlemekle yükümlü tutuldu. Platformlar; sürücülerin kimlik ve vergi numaralarını, araç plakalarını, iletişim bilgilerini ve kazançların yattığı banka IBAN numaralarını en geç 30 Mayıs 2026 tarihine kadar GİB Teknoloji birimine iletmek zorunda. Bu tarihten sonra sisteme yeni kayıt olacak sürücüler için ise bildirim süresi on beş gün olarak belirlendi.
VERGİ YÜKÜ YÜZDE ELLİ SEVİYESİNE ULAŞABİLİR
Sektör otoriteleri vergilendirmenin cüzi bir oranda yapılacağı beklentisini taşısa da resmi hazırlıklar oldukça farklı bir sürece işaret ediyor. Gerçek usulde vergilendirme sistemine geçilmesi halinde, Katma Değer Vergisi oranının yüzde 20, Gelir Vergisinin ise yüzde 40 sınırlarına dayanabileceği belirtiliyor. Mevcut tabloya stopaj ve geçici vergiler de eklendiğinde, toplam kesinti oranının yüzde 50 civarına yaklaşması kuvvetle muhtemel görünüyor.
PLAKA SAHİPLERİNE SIKI DENETİM GELİYOR
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken ayaklarından birini de plaka kiralama işlemleri oluşturuyor. Milyonlarca lira değerindeki ticari plakalarını yüksek bedellerle kiralayıp devlete herhangi bir beyanda bulunmayan mülk sahipleri incelemeye alınıyor. Standart bir gayrimenkul sahibinin kira geliri için vergi ödediği sistemde, plakalarını galericiler veya aracılar vasıtasıyla kayıtsız şekilde kiralayanlar tespit edilerek gerekli yasal yaptırımlar uygulanacak.
ŞOFÖRLER İÇİN MAAŞLI VE VARDİYALI SİSTEM İHTİMALİ
Hayata geçirilecek mali denetimler, sektörün çalışma şartlarını da temelden sarsacak nitelikte. Araç mülkiyetine sahip olmayan ancak direksiyon başında ter döken şoförlerin artan vergi maliyetlerini nasıl karşılayacağı büyük bir belirsizlik taşıyor. Günlük masraflarını ve primlerini denkleştirmek için uzun saatler çalışan sürücülerin, eklenen vergi yükümlülükleri nedeniyle mesleği bırakma noktasına gelebileceği vurgulanıyor. Uzmanlar, bu krizin aşılması için günlük yevmiye usulü yerine, yasal çalışma saatlerine uygun, üç vardiyalı ve sabit maaşlı yeni bir istihdam modeline geçilmesinin zorunlu hale gelebileceğini belirtiyor.
KORSAN TAŞIMACILIKLA MÜCADELEDE CEZALAR YETERSİZ KALIYOR
Kayıtlı taksici esnafı yeni vergi düzenlemelerine hazırlanırken, sektörün en büyük kanayan yarası olan yasa dışı taşımacılık büyümeye devam ediyor. Ülke genelinde sayısı milyonları bulan korsan araçlara yönelik uygulanan yüksek para cezaları ve trafikten men yaptırımları beklenen etkiyi yaratmıyor. Yüz bin lirayı bulan idari para cezaları ve iki aya varan trafikten men yaptırımlarına rağmen, yasa dışı platformların kesilen cezaları sürücüler adına ödemesi haksız rekabetin önlenmesini engelliyor. Üstelik bağlanan araçların süresi dolar dolmaz farklı plakalarla yeniden trafiğe çıkması, denetimlerin caydırıcılığını ortadan kaldırıyor.
