Doğum, askerlik ve yurt dışı borçlanması gibi yöntemlerle eksik günlerini tamamlamak isteyen sigortalılar, arama motorlarında "Eksik prim günleri nasıl ödenir, askerlik sigortayı geriye çeker mi, doğum borçlanması kaç yıl kazandırır?" sorularına yanıt arıyor. İşte konuya dair tüm merak edilenler...
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), emeklilik hayali kuran ancak prim gün sayısına takılan çalışanlar için önemli çıkış kapıları sunuyor. Yaşını ve sigortalılık süresini tamamlayan yurttaşlar; askerlik, doğum, yurt dışı borçlanması veya ihya (canlandırma) yöntemleriyle eksik primlerini toplu bir şekilde ödeyerek emekli aylığına hak kazanabiliyor. Özellikle kadın çalışanlara sağlanan çoklu doğum borçlanması ve erkek sigortalıların ilk işe giriş tarihlerini öne çeken askerlik ödemeleri, emeklilik sürecini yıllarca erkene alabiliyor. "Erken emeklilik şartları neler, eksik primler nasıl tamamlanır?" gibi detayları merak eden vatandaşlar için SGK mevzuatında yer alan kurallar hayati bir önem taşıyor.
KADINLAR İÇİN DOĞUM BORÇLANMASI ŞARTLARI NELER, KAÇ YIL KAZANDIRIR?
Kadın sigortalılar, çalışma hayatları boyunca yaptıkları doğumlar sayesinde emeklilik için eksik kalan günlerini kolayca tamamlıyor. Mevzuata göre kadınlar, sigorta başlangıcından sonra dünyaya gelen en fazla üç çocuk için borçlanma hakkına sahip bulunuyor. SGK, her bir çocuk için anneye 720 gün (2 yıl) prim kazanma şansı veriyor. Üç çocuk için bu haktan yararlanan bir kadın, toplamda 2 bin 160 gün, yani tam 6 yıl ekstra prim elde ediyor.
Ancak bu haktan yararlanabilmek için yasaların belirlediği bazı temel kurallar var. Annenin doğumdan önce mutlaka SGK, Bağ-Kur veya Emekli Sandığı kapsamında sigortalı olarak tescil edilmesi, borçlanılacak süre zarfında adına prim yatırılmaması ve çocuğun o süre içinde hayatta olması gerekiyor. Çoğul gebeliklerde veya iki yıl dolmadan peş peşe yapılan doğumlarda ise süreler yeniden hesaplanarak kadına en uygun borçlanma imkanı tanınıyor.
ASKERLİK BORÇLANMASI ERKEN EMEKLİ EDER Mİ, SİGORTA BAŞLANGICI GERİYE ÇEKİLİR Mİ?
Erkek sigortalıların eksik günlerini kapatmak için en çok başvurduğu yöntemlerin başında askerlik borçlanması geliyor. Bu yöntemin en büyük avantajı, sadece eksik primleri tamamlamakla kalmayıp, kritik durumlarda sigorta başlangıç tarihini aşağı çekmesi olarak öne çıkıyor. Eğer bir çalışan, vatani görevini sigortalı olarak ilk kez işe başlamadan önce yaptıysa, borçlandığı gün kadar sigorta başlangıç tarihi geriye gidiyor. Bu durum, sigortalının emeklilik yaşını ve yıl şartını erkene çekerek büyük bir avantaj sağlıyor. Fakat askerlik görevi sigortalı bir işe girdikten sonra yapıldıysa, ödenen tutar sigorta başlangıcını değiştirmiyor; sadece eksik kalan prim gün sayısını tamamlıyor.
GURBETÇİLER İÇİN YURT DIŞI BORÇLANMASI NASIL YAPILIR?
Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları da SGK'nın sunduğu fırsatlarla eksik primlerini tamamlayarak Türkiye'den emekli olma hakkı taşıyor. 18 yaşını doldurduktan sonra yurt dışında geçen çalışma süreleri, çalışma aralarındaki bir yıla kadar olan işsizlik dönemleri ve kadınların ev hanımı olarak geçirdikleri zamanlar borçlanma kapsamına alınıyor.
2019 yılında yürürlüğe giren yeni yasal düzenlemeyle birlikte, yurt dışı borçlanması yapanların ödediği gün sayıları artık Bağ-Kur (4/B) statüsünde sayılıyor. Türkiye'de daha önce hiçbir sigorta girişi bulunmayan gurbetçilerin emekli olabilmek için en az 5 bin 400 günü tamamlaması gerekirken, geçmişte Türkiye'de sigortalı çalışmışlığı olanlar sadece eksik günleri kadar borçlanma yapıyor. Türkiye ile sosyal güvenlik anlaşması olsun veya olmasın, gerekli şartları sağlayan tüm gurbetçiler ve çıkma izniyle vatandaşlığı kaybedenler bu haktan yararlanabiliyor.
