Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, sürdürülebilir atık yönetimi alanında yürüttüğü çalışmaların 2025 yılına ilişkin verilerini paylaştı. Kent genelinde toplanan evsel atıklar, katı atık aktarma istasyonları aracılığıyla İzmit Atık ve Artıkları Arıtma Yakma ve Değerlendirme A.Ş.’ye (İZAYDAŞ) ulaştırıldı ve çevreye zarar vermeden bertaraf edildi. Yıl boyunca toplam 750 bin 262 ton belediye atığının işlenmesi, sistemli ve planlı bir atık yönetimi modelinin sahadaki karşılığını ortaya koydu. Rakamlar yalnızca bertaraf edilen atık miktarını değil, aynı zamanda çevre koruma, enerji geri kazanımı ve su kaynaklarının korunmasına yönelik bütüncül yaklaşımı da gözler önüne serdi.
8 ilçede katı atık aktarma istasyonlarıyla entegre sistem
Kocaeli’de sürdürülebilir atık yönetimi uygulamalarının önemli ayaklarından birini katı atık aktarma istasyonları oluşturuyor. Başiskele, Gebze, Gölcük, Darıca, Kandıra, Karamürsel, Kartepe ve Körfez’de hizmet veren toplam 8 istasyon, ilçelerde toplanan belediye atıklarının düzenli ve kontrollü biçimde bertaraf tesisine ulaştırılmasını sağlıyor. Bu sistem sayesinde çöp taşıma araçlarının şehir merkezine doğrudan ve yoğun şekilde giriş yapmasının önüne geçiliyor.
Aktarma istasyonları, özellikle şehir içi trafik yükünün azaltılması açısından dikkat çekiyor. Daha az araç hareketi; daha düşük yakıt tüketimi ve buna bağlı olarak karbon salınımında azalma anlamına geliyor. Böylece hem hava kalitesinin korunmasına katkı sağlanıyor hem de lojistik süreç daha verimli hale getiriliyor. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin entegre atık yönetimi modeli, çevresel etkileri en aza indirmeyi hedefleyen planlı bir altyapı üzerine kurulu.
2025’te 750 bin 262 ton belediye atığı bertaraf edildi
İZAYDAŞ’ta 2025 yılı boyunca toplam 750 bin 262 ton belediye atığı mevzuata uygun şekilde bertaraf edildi. Bu miktarın 595 bin 660 tonu, ilçelerdeki katı atık aktarma istasyonları üzerinden tesise taşındı. Söz konusu rakam, bertaraf edilen toplam belediye atığının yüzde 79,39’una karşılık geliyor. Bu oran, aktarma istasyonlarının sistem içindeki belirleyici rolünü açıkça ortaya koyuyor.
Atıkların modern altyapı ve yüksek güvenlik standartları çerçevesinde işlenmesi, çevre ve insan sağlığı açısından kritik önem taşıyor. Kontrolsüz depolamanın önüne geçilmesi, yer altı su kaynaklarının korunması ve koku ile görüntü kirliliğinin azaltılması gibi başlıklarda somut kazanımlar elde ediliyor. Sürdürülebilir atık yönetimi anlayışı, yalnızca atığın ortadan kaldırılmasını değil, sürecin çevreye duyarlı biçimde yönetilmesini esas alıyor.
Sızıntı suyu arıtımıyla su kaynakları korunuyor
Atık yönetiminde göz ardı edilmeyen bir diğer başlık ise sızıntı suları. Katı atık aktarma istasyonlarında biriktirilen sızıntı suları, vidanjörler aracılığıyla İZAYDAŞ’a taşınıyor ve burada Membran Biyoreaktör (MBR) ve Nano Filtrasyon ünitelerinde arıtılıyor. Günlük 500 metreküp kapasiteli arıtma tesisinde gerçekleştirilen işlemler sayesinde kirleticilerin çevreye karışmasının önüne geçiliyor.
2025 yılı içinde toplam 112 bin 414 metreküp sızıntı suyu arıtıldı. Bu uygulama, özellikle yer altı ve yer üstü su kaynaklarının korunması açısından büyük önem taşıyor. Kontrol altına alınmayan sızıntı sularının toprağa ve suya karışması ciddi çevresel riskler doğurabiliyor. Bu nedenle sürdürülebilir atık yönetimi sürecinde sızıntı suyu arıtımı, sistemin ayrılmaz bir parçası olarak öne çıkıyor.
Atıktan enerji üretimiyle 1.500 haneye elektrik
Bertaraf tesisinde yalnızca atıkların yok edilmesi değil, aynı zamanda enerji geri kazanımı da sağlanıyor. Atıkların organik bileşenlerinin anaerobik ortamda parçalanması sonucu oluşan depo gazı (LFG), gaz toplama sistemleri aracılığıyla toplanıyor. Ardından enerji üretim tesisinde değerlendirilerek elektriğe dönüştürülüyor.
Bu yöntemle çevreye zarar verebilecek metan gazı kontrol altına alınırken, yenilenebilir nitelikte bir enerji kaynağı elde ediliyor. Üretilen elektrik, yaklaşık 1.500 hanenin yıllık ihtiyacını karşılayacak düzeye ulaşıyor. Böylece sürdürülebilir atık yönetimi modeli, hem çevresel riskleri azaltıyor hem de ekonomik değere dönüşen bir kaynak yaratıyor. Kocaeli’de uygulanan bu entegre sistem, yerel yönetimlerin çevre odaklı politikalarının somut bir örneği olarak dikkat çekiyor.
