Seyahat alışkanlıklarımız zamanla değişiyor. Yıllardır süre gelen bazı gelenekler, ekonomik ve sistemsel değişimlerin gölgesinde kalarak yerini yepyeni uygulamalara bırakmaya hazırlanıyor. Ulaşım dünyasında da yolcuların konfor alanını doğrudan etkileyecek, uzun süredir alışılagelmiş düzeni temelden sarsacak büyük adımlar atılıyor.
İzmit Terminali'nde İkram Beklentisi Bitiyor
Uzun bir memleket yolculuğuna çıkarken koltuğumuza kurulduğumuzda, o tanıdık ikram arabasının koridorda belirmesi hepimize ince bir tebessüm verirdi. Ancak İzmit Otogarı'ndan Anadolu'nun dört bir yanına uzanan seferlerde bu sıcak manzara artık tarihe karışıyor. Esnafın ve otobüs sahiplerinin sırtındaki ağır masraf yükü, o çok sevdiğimiz kek ve meyve sularının sonunu getirdi. Akaryakıttan otoyol geçişlerine kadar her şeyin ateş pahası olduğu bu dönemde, firmalar ayakta kalabilmek adına çareyi masrafları kısmakta buluyor.
"Mazot 80 Lira, Usta Bulmak İmkansız"
Kars Otobüsçüler ve İşletmeciler Derneği Başkanı Mustafa Kıransal'ın çizdiği tablo, işin ne kadar ciddi olduğunu gözler önüne seriyor. Kıransal, otobüsçülerin artık can çekiştiğini vurgularken, Kars'tan İstanbul'a kadar uzanan o 1.500 kilometrelik yolda sadece köprü ve otoyol masrafının bile 5-6 bin lirayı bulduğuna dikkat çekiyor. Bir lastiğin 30 bin liraya dayandığı, bozulan bir motoru yaptırmanın 600 bin lirayı bulduğu bir ortamda esnafın bedava hizmet sunması imkansızlaşıyor. Üstelik ustaların 50 bin lira almadan araca bakmadığı bir düzende, bilet fiyatlarının 2.100 lira bandında kalması işletmeciyi iyice köşeye sıkıştırıyor.
Komisyon Yükü Sektörü Boğuyor
İşin bir de bilet satış tarafı var ki, orası apayrı bir dert. Türkiye Otobüs İşletmecileri Federasyonu'ndan Eyüp Fatih Bay'ın isyanı, yazılım ve uygulama şirketlerinin aldığı fahiş kesintilere yönelik. Müşteriler biletleri gişeden değil de mobil uygulamalardan aldığında, firmalar hiçbir risk almayan bu platformlara yüzde 13 gibi devasa bir komisyon ödüyor. Paranın haftalar sonra hesaba geçmesi cabası. Yakında o uçaklarda gördüğümüz "parayla su satma" devri otobüslerde başlarsa, kimsenin şaşırmaması gerekiyor.
