Ortadoğu’da sabah saatlerinde başlayan askeri gerilim kısa sürede bölgesel bir krize dönüştü. İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve ABD’nin operasyonlara katılımını açıklamasının ardından Tahran yönetimi misilleme adımları attı. İran, ABD üslerini hedef almasının yanı sıra Hürmüz Boğazı’nı tüm gemi trafiğine kapattığını duyurdu. Bu gelişme, yalnızca askeri dengeleri değil, küresel enerji arzını ve finans piyasalarını da doğrudan etkileyebilecek nitelikte görülüyor.
İsrail ve ABD’nin Operasyonları
İsrail Savunma Bakanlığı saldırıları “önleyici” olarak nitelendirirken, ABD Başkanı Donald Trump operasyonlara destek verdiğini açıkladı. Açıklamalarda saldırıların büyük çaplı olduğu ve İran’ın üst düzey askeri ile siyasi isimlerini hedef aldığı belirtildi.
İlk bilgilere göre, saldırılarda İran dini lideri Ali Hamaney’in konutu da hedef alındı ve ağır hasar aldı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Hamaney ve Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın durumuna ilişkin olarak “Bildiğim kadarıyla hayattalar” açıklamasında bulundu. Bu gelişmeler, İran-İsrail hattındaki gerilimi sıcak çatışma seviyesine taşımış durumda.
İran’dan Misilleme: ABD Üsleri Hedefte
Tahran yönetimi, saldırılara gecikmeden yanıt verdi. İran’ın misilleme operasyonlarında Bahreyn, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki ABD üsleri hedef alındı. İran Genelkurmay Başkanlığı Sözcüsü, “ABD ve İsrail’e yardım eden herhangi bir üs İran tarafından hedef alınacaktır” ifadelerini kullandı.
Bölgedeki askeri hareketlilik artarken, hava savunma sistemlerinin devreye alındığı bildirildi. Uzmanlar, karşılıklı saldırıların sürmesi halinde Ortadoğu’da daha geniş çaplı bir askeri çatışma riskinin yüksek olduğunu belirtiyor. Diplomatik kanallardan henüz somut bir ateşkes veya arabuluculuk girişimi açıklanmış değil.
Hürmüz Boğazı’nın Kapanması Piyasalarda Endişe Yarattı
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı tüm gemi geçişlerine kapatma kararı, krizin ekonomik boyutunu derinleştirdi. Boğaz, Körfez’in en büyük petrol üreticilerini Umman Körfezi ve Arap Denizi’ne bağlayan kritik bir güzergâh olarak biliniyor ve küresel petrol ticaretinin önemli bir kısmı buradan sağlanıyor.
Enerji uzmanları, boğazın uzun süre kapalı kalmasının küresel enerji arzını ve enflasyonu olumsuz etkileyeceği uyarısında bulunuyor. Petrol fiyatlarında sert dalgalanmalar yaşanırken, uluslararası piyasalarda belirsizlik artmış durumda. Gözler şimdi sahadaki askeri gelişmelere ve taraflardan gelecek diplomatik açıklamalara çevrilmiş durumda.
