1958 yılında Malatya'da doğan Mehmet Ali Ağca, Türkiye yakın tarihinin en çok tartışılan isimlerinden biri. Gençliğinde Ülkü Ocakları’yla bağlantı kuran Ağca, 1979’da gazeteci Abdi İpekçi’yi öldürdü, ardından 1981’de Papa II. Ioannes Paulus’a suikast girişiminde bulundu. Bu eylemler onu hem Türkiye'de hem de dünyada tanınan bir isim hâline getirdi. Hayatı boyunca çeşitli iddialar, uluslararası komplo teorileri ve siyasi tartışmaların odağında yer aldı. Suikasttan yıllar sonra Vatikan’ı ziyaret etmesi ve kendisini “ebedî Mesih” ilan etmesi ise hâlâ çokça konuşulan olaylardan.
Abdi İpekçi Suikastı ve İlk Tutukluluk Dönemi
Ağca'nın ilk ciddi suçu, 1 Şubat 1979'da Milliyet gazetesi genel yayın yönetmeni Abdi İpekçi’yi öldürmesiyle başladı. Olaydan aylar sonra yakalanan Ağca, kısa süre sonra Maltepe Askerî Cezaevi'nden kaçtı. Bu kaçışta, Susurluk skandalıyla tanınan Abdullah Çatlı’nın da aralarında bulunduğu bir grubun yardım ettiği iddia edildi. Cezaevinden kaçan Ağca, sahte pasaportla Bulgaristan’a geçti.
Papa II. Ioannes Paulus’a Suikast Girişimi
Ağca, 13 Mayıs 1981'de Vatikan’da Aziz Petrus Meydanı’nda Papa II. Ioannes Paulus’a suikast girişiminde bulundu. Papa, Ağca’nın ateş açması sonucu ağır yaralandı, ancak hayatta kaldı. Suikastın ardından yakalanan Ağca, İtalya’da ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Bu olay, dünya basınında geniş yankı uyandırdı ve arkasında KGB, Bulgar istihbaratı, İran ya da diğer karanlık yapıların olup olmadığı hâlâ netlik kazanmadı.
Cezaevinde Geçen Yıllar ve Papa ile Görüşme
Ağca, 1983 yılında Papa tarafından cezaevinde ziyaret edildi. Bu dramatik buluşma, ikili arasında özel bir görüşmeyle sonuçlandı. Papa, kendisine suikast girişiminde bulunan Ağca’yı affettiğini açıkladı. İlerleyen yıllarda da ailesiyle iletişimde kaldı. Ağca, cezaevinde Hristiyan olduğunu ilan etti ve dini söylemleriyle dikkat çekmeye başladı.
Türkiye’ye Dönüşü ve Yeni Tutukluluk Süreci
İtalya’daki 19 yıllık hapis sürecinin ardından 2000 yılında Papa’nın affıyla Türkiye’ye iade edilen Ağca, bu kez Abdi İpekçi suikastı ve çeşitli suçlardan dolayı tekrar cezaevine girdi. Türkiye’de 10 yıl hapis yattıktan sonra 18 Ocak 2010’da tahliye edildi. Serbest bırakılması farklı kesimler tarafından tartışma konusu oldu.
Serbest Kaldıktan Sonra Yaptığı Açıklamalar
Ağca, cezaevinden çıktıktan sonra yaptığı açıklamalarda kendisini “ebedî Mesih” olarak tanımladı ve dünya sonunun yaklaştığını iddia etti. Papa’nın mezarına beyaz güller bırakması, Polonya vatandaşlığı istemesi, hatta rahip olmak istemesi gibi açıklamaları medyada sık sık yer buldu. Ayrıca suikast emrini kimin verdiği konusunda da zaman içinde birçok kez çelişkili ifadeler verdi.
Suikastın Arkasındaki Güçler: KGB mi, İran mı?
Yıllar boyunca Ağca’nın suikastı tek başına mı gerçekleştirdiği, yoksa uluslararası bir komplonun parçası mı olduğu hep tartışıldı. İlk yıllarda Bulgaristan ve Sovyetler Birliği’ni suçlayan Ağca, daha sonra İran bağlantısını gündeme getirdi. 2013’te yayımladığı anı kitabında, saldırıyı İran devriminin lideri Humeyni’nin emriyle gerçekleştirdiğini öne sürdü. Bu iddia da Vatikan tarafından yalanlandı.
Mehmet Ali Ağca Hakkında Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Mehmet Ali Ağca neden Papa’ya suikast düzenledi?
Ağca, farklı dönemlerde farklı gerekçeler sundu. Kimi zaman dini sebepler, kimi zaman siyasi gerekçeler öne sürdü. Suikastın arkasında birçok uluslararası aktör olduğu iddia edilse de kesin bilgi yok.
2. Papa Mehmet Ali Ağca’yı affetti mi?
Evet, II. Ioannes Paulus, 1983’te cezaevinde Ağca’yı ziyaret etti ve onu affettiğini kamuoyuna açıkladı.
3. Mehmet Ali Ağca şimdi nerede, ne yapıyor?
Serbest kaldıktan sonra zaman zaman basına demeçler veren Ağca, daha çok inzivada bir yaşam sürüyor. Hakkında yeni bir dava bulunmamakta.
4. Hristiyan oldu mu?
Cezaevi yıllarında Hristiyan olduğunu duyuran Ağca, dini kimliğine dair zaman zaman değişken ifadeler kullanmıştır.
5. Papa suikastının arkasında kim var?
Bu hâlâ cevabı netleşmemiş bir soru. KGB, İran, Bulgaristan gibi farklı isimler iddialarda yer alsa da olayın arkasındaki gerçek sorumlular kesin olarak ortaya çıkmadı.
