Kabaoğlu Antik Su Kemeri, Başiskele’deki Astakos Antik Kenti ve İzmit Çukurbağ’da bulunan Roma Sarayı kalıntıları, Kocaeli’nin tarihsel zenginliğini gözler önüne seren önemli yapılar arasında yer alıyor.
Kabaoğlu’nda Roma Döneminden İzler
İzmit’in Kabaoğlu Mahallesi’nde bulunan Antik Su Kemeri, Roma döneminden günümüze ulaşan önemli anıtsal yapılardan biri olarak biliniyor. MS 2. yüzyıla tarihlenen kemerin, İmparator Trajan döneminde Nicomedia Valisi Plinius tarafından yaptırıldığı aktarılıyor.
Yaklaşık 50 metre uzunluğunda ve 15 metre yüksekliğinde olan iki katlı yapı, Roma döneminin yanı sıra Bizans ve Osmanlı dönemlerinde de kullanıldı ve çeşitli dönemlerde onarımdan geçirildi.
Başiskele’de Antik Kent: Astakos
Kocaeli’nin Başiskele ilçesinde bulunan Astakos Antik Kenti ise bölgenin en eski yerleşimlerinden biri olarak dikkat çekiyor. İzmit Körfezi’nin güneydoğu ucunda, günümüzde Bahçecik, Damlar ve Serdar mahallelerinin yakınındaki Panayır Höyüğü üzerinde yer alan antik kentin geçmişi İÖ 7. yüzyıla kadar uzanıyor.
Antik kaynaklarda Astakos’un Megaralılar tarafından kurulan bir koloni kenti olduğu aktarılırken, bölgede yapılan arkeolojik çalışmalar yerleşimin Megaralılar öncesinde, Demir Çağı’nda da var olduğunu ortaya koyuyor.
Kent, deniz ulaşımına elverişli konumu sayesinde önemli bir liman merkezi haline geldi. Tarım ve deniz ticaretiyle gelişen Astakos, döneminin siyasi ve ekonomik açıdan önemli kentleri arasında yer aldı.
Astakos’tan Nikomedia’ya
Astakos’un tarihi, Kocaeli’nin antik dönemlerdeki en önemli merkezlerinden biri olan Nikomedia ile de doğrudan bağlantılı.
Bithynia Kralı I. Nikomedes tarafından İÖ 264 yılında kurulan Nikomedia’ya Astakos halkının taşındığı ve kentteki bazı kurum ve kültlerin de yeni yerleşime aktarıldığı belirtiliyor.
Astakos’un zaman içerisinde Nikomedia topraklarının bir parçası haline gelmesiyle bölgenin tarihi Nikomedia’nın gelişimiyle iç içe geçti.
Başiskele’de gerçekleştirilen arkeolojik sondajlarda ise Demir Çağı’ndan Geç Hellenistik döneme kadar uzanan çok sayıda buluntuya ulaşıldı. 2010 ve 2011 yıllarında gerçekleştirilen çalışmalarda özellikle İÖ 5. ve 3. yüzyıllar arasına ait arkeolojik veriler dikkat çekti.
İzmit’in Altındaki Roma Sarayı
Kocaeli’nin tarihsel zenginliğinin bir diğer önemli adresi ise İzmit’in Çukurbağ Mahallesi’nde bulunan Roma Sarayı kalıntıları.
Antik Nikomedia kentinin kalıntıları arasında yer alan yapı, Roma İmparatorluğu’nun MS 3. yüzyıldaki önemli yönetim merkezlerinden biri olan Nicomedia’nın görkemini ortaya koyuyor. İmparator Diocletianus döneminde kentin imparatorluk yönetimindeki öneminin artmasıyla bölge, Roma dünyasının doğudaki önemli merkezlerinden biri haline geldi.
Çukurbağ’daki kazı çalışmalarında saray kompleksine ait mimari parçalar, mozaikler ve çeşitli yapı kalıntıları ortaya çıkarıldı. Kazılardan elde edilen buluntular, antik Nicomedia’nın büyüklüğü ve tarihsel önemi hakkında önemli bilgiler sunuyor.
Kocaeli’nin Tarihi Geçmişine Işık Tutuyor
Kabaoğlu Antik Su Kemeri, Başiskele’deki Astakos Antik Kenti ve Çukurbağ Roma Sarayı kalıntıları, Kocaeli’nin yalnızca sanayi ve ticaret kenti olmadığını, aynı zamanda binlerce yıllık güçlü bir tarihsel mirasa sahip olduğunu gösteriyor.
Roma, Bizans, Bithynia ve Osmanlı dönemlerinden izler taşıyan bu yapılar, Kocaeli’nin geçmişte Marmara Bölgesi’nin en önemli siyasi, ticari ve kültürel merkezlerinden biri olduğunu ortaya koyarken, devam eden arkeolojik çalışmalar da kentin tarihine ilişkin yeni bilgilerin gün yüzüne çıkmasını sağlıyor.
