İçlerinden biri o arsanın bir köşesine başını sokacak bir ev yapar. Ama gün gelir, arsa değerlendiğinde diğer hissedarlar malı sattırıp parayı bölüşmek için "izale-i şüyu" yani ortaklığın giderilmesi davası açar. O güne kadar mahkemeler, evi yapanın emeğini 3-5 kuruşluk sabit rakamlarla geçiştirir, asıl parayı arsa payından diğerlerine dağıtırdı. Yargıtay, Kocaelililerin bu kanayan yarasına son verecek emsal bir içtihat açıkladı.
Evin Değeri Arsanın Rantı İçinde Erimiyor
Eskiden Kocaeli adliyelerinde sıkça görülen manzaralardan biri, arazinin milyonlarca liraya satılması ancak üzerindeki mütevazı evin değerinin eski bilirkişi raporlarındaki komik rakamlarda kalmasıydı. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi bu adaletsiz matematiği kökünden değiştirdi. Artık mahkeme, arsanın çıplak değeri ile binanın değerini ayrı ayrı saptayıp birbirine oranlayacak. Evi inşa eden kişi, toplam satış bedeli üzerinden kendi belirlediği yüzde oranında pay alacak. Yani Körfez'de ya da Gölcük'te arsa fiyatları uçuşa geçtiğinde, sizin o arsanın üstüne kurduğunuz yuvanın değeri de aynı ivmeyle karşılık bulacak.
Eski Evrakla Taşınmaz Satışına Son
Yüksek yargı, masa başında yapılan eksik incelemelere de ağır bir darbe vurdu. Dava dosyalarındaki eski tapu kayıtlarına veya yıllar önceki fotoğraflara bakarak Kocaeli gibi emlak piyasasının saniye saniye değiştiği bir yerde karar verilemez. Hakim ve bilirkişiler çizmelerini giyip Kandıra'nın o köyüne gidecek, yerinde güncel keşif yapacak. O evin bugünkü piyasa değeri neyse, o rakam üzerinden taze bir rapor sunulmadan hiç kimsenin malı ihale masasına çıkarılamayacak.
Yasal Mirasçılar Masaya Oturmak Zorunda
Ortak tapulu arazilerde paydaşlardan birinin vefatı, süreci her zaman kilitleyen bir faktördü. Bazen sırf davayı uzatmamak için ölen kişinin varisleri usulüne uygun şekilde yargılamaya dahil edilmiyordu. Yargıtay, bu durumun mülkiyet hakkının doğrudan ihlali olduğunu belirtti. Hissedar vefat etmişse, onun bütün mirasçıları resmi olarak davaya davet edilip taraf yapılmak zorunda. Arkadan iş çevirmelerin, "Nasıl olsa onların haberi yok" diyerek yürütülen satışların dönemi tamamen kapandı. Kocaeli'de alın teriyle toprağa yatırım yapanlar artık yasal olarak çok daha güçlü.
