Kocaeli’de hayatını yalnız tamamlayan ya da kimliği tespit edilemeyen kişilerin cenazeleri, devletin gözetiminde son yolculuğuna uğurlanıyor. Adli süreçlerin tamamlanmasının ardından Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’ne teslim edilen naaşlar, il genelindeki 18 morgda 15 gün boyunca bekletiliyor. Bu süre içinde herhangi bir yakını çıkmazsa defin işlemleri belediye ekiplerince gerçekleştiriliyor. Yıkama, kefenleme ve cenaze namazı dahil tüm dini vecibeler eksiksiz yerine getiriliyor. Mezar taşlarına isim yerine yalnızca “meçhul” ibaresi ve numara yazılıyor. Ancak dijital arşivleme sistemi sayesinde her cenaze fotoğraflı olarak kayıt altına alınıyor; bu kayıtlar yıllar sonra bile kimlik tespitine imkan sağlayabiliyor.
15 Günlük Yasal Süre ve Titiz Süreç
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Cenaze ve Nakil Hizmetleri Şefi Murat Avcı, sahipsiz cenazelere ilişkin sürecin tamamen yasal prosedürler çerçevesinde yürütüldüğünü belirtti. İl sınırları içinde sahipli ya da sahipsiz tüm cenazelerin kayıt altına alındığını ifade eden Avcı, öncelikle dini durumun tespit edildiğini söyledi.
“Gayrimüslim mi değil mi buna bakıyoruz. 18 morgumuz var. Cenazeyi burada 15 gün boyunca misafir ediyoruz. Bu süre içinde kimsesi çıkarsa teslim ediyoruz. Çıkmazsa kurum olarak defin işlemini biz üstleniyoruz” diyen Avcı, her cenazeye aynı hassasiyetle yaklaştıklarını vurguladı.
“İnsan En Şerefli Varlıktır”
Kimsesiz cenazelere farklı bir uygulama yapılmadığını, aksine daha fazla özen gösterildiğini dile getiren Avcı, “İnsan en şerefli varlıktır. Sahibi olsun ya da olmasın bize gelen her cenazeye aynı ehemmiyeti gösteriyoruz. Yıkamasını yapıyoruz, kefenliyoruz, personelimizle birlikte namazını kılıp definini gerçekleştiriyoruz” ifadelerini kullandı.
Kimliği kesinleşmeyen kişiler için mezar taşlarına isim yazılamadığını belirten Avcı, definlerin “meçhul” olarak kaydedildiğini ve numaralandırma sistemi uygulandığını söyledi. Fotoğraflı dijital arşiv sayesinde ise ilerleyen yıllarda kimlik tespitinin mümkün olabildiğini aktardı.
Yıllar Sonra Gelen Teşhis
Dijital kayıt sisteminin önemine dikkat çeken Avcı, 2020 yılında defnedilen Afgan asıllı bir kişinin iki yıl sonra ailesi tarafından teşhis edildiğini anlattı. Konsolosluk aracılığıyla Kocaeli’ye gelen yakınlarının, arşivdeki fotoğraf üzerinden kimlik doğrulaması yaptığını belirtti. Böylece yıllar sonra da olsa aileye bilgi verilebildiğini ifade etti.
Yalnız Bir Veda ve Gizli Bir Hayat
Görev süresince unutamadığı olaylardan da söz eden Avcı, varlıklı olmasına rağmen yapayalnız hayatını kaybeden bir kişiyi anlattı. Yaklaşık 30-35 kilo ağırlığında, bakımsız bir halde kendilerine teslim edilen cenazenin 15 gün boyunca bekletildiğini, ancak kimsenin çıkmadığını söyledi. Daha sonra gelen yakınlarından kişinin aslında maddi durumu iyi bir insan olduğunu öğrendiklerini belirten Avcı, “Onca imkanın içinde kimsenin sahip çıkmaması insanı derinden etkiliyor” dedi.
Bir başka dikkat çekici olay ise Kandıra’da vefat eden Avustralya asıllı bir aktivistin hikayesi oldu. Dünya turu sırasında hayatını kaybeden kişinin ilk etapta gayrimüslim olduğu düşünülse de eşinin beyanı üzerine yapılan araştırmada yıllar önce Müslüman olduğu ve bunu gizlediği ortaya çıktı. Diyanet’in yayımladığı bir eserde yer alan bilgi doğrultusunda cenaze İslami usullere göre defnedildi.
Kocaeli’de “meçhul” olarak kayda geçen her cenaze, arkasında bir hayat hikayesi bırakıyor. Bazen yıllar sonra bir aile o mezarın başına geliyor, bazen de o hikaye yalnızca görevlilerin hafızasında kalıyor. Ancak değişmeyen tek şey, her birine aynı saygının gösterilmesi oluyor.
