Türkiye'nin en büyük sanayi merkezlerinden biri olan Kocaeli'de, ikamet edilen bölgenin coğrafi yapısına ve dev üretim tesislerine olan mesafesine göre solunan havanın kalitesi büyük farklılıklar barındırıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı (UHKİA) sisteminden alınan son raporlar, kentteki kirlilik dağılımını tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi. Hakim rüzgar koridorlarına açık ve fabrika bacalarından uzak alanlarda yaşayan vatandaşlar rahat bir nefes alırken, ağır sanayi ile lojistik ağının kesiştiği noktalarda endişe verici bir tablo ortaya çıkıyor.
KOCAELİ HAVA KALİTESİ ÖLÇÜMLERİNDE EN TEMİZ İLÇELER HANGİLERİ?
Haritanın en iç açıcı tarafında Karadeniz sahiline komşu olan Kandıra yer alıyor. Sınırları içerisinde ağır sanayi tesislerinin bulunmayışı ve kuzeyden esen temiz hava akımlarının etkisiyle, bu bölgedeki ölçüm istasyonları aralıksız olarak yeşil skalayı, yani "İyi" kategorisini işaret ediyor. Şehrin güneyine inildiğinde ise Samanlı Dağları'nın eteklerinde kurulan Başiskele ile Kartepe dikkat çekiyor. Geniş orman örtüsünün yarattığı doğal klima mekanizması, bu iki ilçeyi adeta birer oksijen çadırına dönüştürüyor. Öte yandan merkezindeki trafik yüküne rağmen Gölcük'ün üst rakımları ile Karamürsel kırsalı, zararlı gaz oranlarının minimuma indiği diğer güvenli yaşam alanları olarak kayıtlara geçiyor.
SANAYİ VE TRAFİĞİN KISKACINDAKİ RİSKLİ BÖLGELER
Tablonun alarm veren kısımlarında ise lojistik rotaların, devasa fabrikaların ve uluslararası liman trafiğinin merkez üssü konumundaki batı ilçeleri konumlanıyor. Anlık değerlendirmelerde zaman zaman 95 AQI bandına kadar tırmanan Gebze ile çevresindeki organize sanayi bölgeleri, il genelindeki en yüksek kirlilik rekorunu elinde tutuyor. Özellikle rüzgarsız geçen durağan günlerde, kimya ile ağır sanayi firmalarından kaynaklanan partikül madde (PM10) aşımlarının sıklıkla yaşandığı Dilovası ve İMES OSB hattı da risk haritasının zirvesinde bulunuyor.
İZMİT MERKEZDEKİ ÇANAK YAPISI KİRLİLİĞİ HAPSEDİYOR
Üretim üsleri kadar coğrafi dezavantajlar da soluduğumuz havayı doğrudan etkileyen unsurlar arasında öne çıkıyor. Kocaeli'nin kalbi sayılan İzmit, etrafı yüksek tepelerle çevrili "çanak" formundaki topoğrafyası sebebiyle egzoz emisyonlarını merkezde hapsediyor. TEM Otoyolu ve D-100 karayolunun doğrudan içinden geçtiği ilçede, özellikle Kuruçeşme ile Alikahya lokasyonlarındaki istasyonlar periyodik olarak yasal sınırların aşıldığını raporluyor. Şehrin çukurunda sıkışan bu kirli hava kütlesi, özellikle mesai başlangıç ve bitiş saatlerindeki trafik yoğunluğuyla birleştiğinde solunum kalitesini ciddi oranda düşürüyor.
