Kocaeli’nin uzun süredir gündeminde bulunan Kartepe Uzunbey’deki çelikhane ve haddehane projesinde yeni bir dönemece girildi. Projeye ilişkin ikinci “ÇED Olumlu” kararının iptali istemiyle açılan davalar kapsamında bilirkişi heyeti 1 Ekim’de proje sahasında inceleme gerçekleştirdi.
Keşfin tamamlanmasıyla birlikte bundan sonraki süreçte hazırlanacak bilirkişi raporu bekleniyor. Rapor, devam eden yargılamada mahkemenin değerlendireceği önemli teknik belgelerden biri olacak.
Projenin geçmişi 2014 yılına dayanıyor
Uzunbey’de planlanan çelikhane ve haddehane yatırımının geçmişi 2014 yılına kadar uzanıyor.
Proje, 2022 yılında yeniden kamuoyunun gündemine geldi. Yıldızlar Yatırım Holding, 18 Ocak 2022’de proje alanının özel endüstri bölgesi ilan edilmesi için başvuruda bulundu. Aynı yılın mart ayında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından bölgede yer seçimi çalışması gerçekleştirildi.
240 bin metrekareyi aşan alanda planlandı
Yıldız Demir Çelik tarafından Uzunbey’de yaklaşık 240 bin 635 metrekarelik alanda planlanan projede yıllık 4 milyon ton sıvı çelik ve 3,5 milyon ton sıcak haddeleme kapasitesi öngörüldü.
Projenin açıklanan ilk yatırım bedeli yaklaşık 3 milyar TL olurken, tesisin yaklaşık bin kişiye istihdam sağlaması planlandı.
Halkın katılım toplantıları gerçekleştirilemedi
Projenin ÇED sürecinde ilk Halkın Katılım Toplantısı'nın 17 Şubat 2022’de gerçekleştirilmesi planlandı. Ancak toplantı yapılamadı.
4 Ağustos 2022 için ikinci kez toplantı tarihi belirlendi. Bu toplantı da bölgedeki yoğun tepkiler nedeniyle gerçekleştirilemedi. Buna rağmen projenin ÇED süreci devam etti.
İlk ÇED Olumlu kararı 2023 yılında verildi
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 12 Mayıs 2023 tarihinde proje için “ÇED Olumlu” kararı verdi.
Yaklaşık bir ay sonra, 23 Haziran 2023 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile proje alanı “Yıldızlar Yatırım Holding Anonim Şirketi Kocaeli Özel Endüstri Bölgesi” ilan edildi. Karar, 24 Haziran 2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.
Mahkeme ÇED kararını iptal etti
Projeye verilen ilk “ÇED Olumlu” kararı yargıya taşındı.
Kocaeli 2. İdare Mahkemesi, 29 Mart 2024 tarihinde verdiği kararla “ÇED Olumlu” kararını iptal etti.
Mahkeme sürecinde meteorolojik analizler, akustik değerlendirmeler, tesisin yerleşim alanlarına yakınlığı, trafik yükü ve emisyon hesapları gibi başlıklardaki eksiklikler gündeme geldi.
Proje için yeni ÇED süreci başladı
Mahkemenin iptal kararının ardından proje tamamen gündemden kalkmadı. ÇED raporu, iptal kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda yeniden hazırlandı.
Yeni süreç kapsamında İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu toplantısı 20 Şubat 2025 tarihinde gerçekleştirildi.
21 Temmuz 2025 tarihinde ise yeni ÇED raporu halkın görüşüne açıldı. Kocaeli TV'nin o tarihte yayımladığı habere göre görüş ve itiraz süresi 31 Temmuz'a kadar devam etti.
Bakanlık ikinci kez ÇED Olumlu kararı verdi
Yenilenen sürecin ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 18 Ekim 2025 tarihinde proje için ikinci kez “ÇED Olumlu” kararı verdi.
Ancak tartışma bununla da sona ermedi.
Kocaeli Barosu, TMMOB Mimarlar Odası Kocaeli Şubesi ve akademik meslek odalarının da içerisinde bulunduğu kesimler yeni kararın iptali için yargı yoluna başvurdu. Böylece Uzunbey'deki haddehane dosyası yeniden mahkemenin önüne geldi.
Tartışma pazar yerlerine kadar taşındı
1 Ekim'deki keşif öncesinde Kocaeli Akademik Odalar Birliği de projeye ilişkin bilgilendirme çalışması gerçekleştirdi.
İzmit Yahya Kaptan ve Kartepe Ulus pazarlarında vatandaşlara broşür dağıtan akademik oda temsilcileri; tesisin çevre, halk sağlığı ve kent yaşamı üzerindeki olası etkilerine ilişkin kendi değerlendirmelerini kamuoyuyla paylaştı.
Bilirkişi heyeti 1 Ekim’de sahaya indi
Uzun süredir devam eden hukuki süreçte en son kritik gelişme 1 Ekim 2026 Perşembe günü yaşandı.
“ÇED Olumlu” kararının iptali istemiyle açılan davalar kapsamında görevlendirilen bilirkişi heyeti, Uzunbey’de tesisin yapılmasının planlandığı bölgede keşif gerçekleştirdi.
Proje sahasındaki incelemeler tamamlanırken, keşfi Kocaeli Barosu, akademik odalar, çevre platformları ve siyasi parti temsilcileri de takip etti.
Tabip Odası sağlık etkilerine dikkat çekti
Keşif sonrasında açıklama yapan Kocaeli Tabip Odası Başkanı Prof. Dr. Çiğdem Çağlayan, projenin olası çevresel ve sağlık etkilerine dikkat çekti.
Çağlayan; hava, toprak, su ve gıda zinciri üzerindeki olası etkilerin değerlendirilmesi gerektiğini belirterek tesisin yer seçiminin halk sağlığı ve ekolojik denge açısından ele alınması gerektiğini ifade etti.
Baro Başkanı Dilovası örneğini hatırlattı
Kocaeli Barosu Başkanı Caner Karakadılar da keşfin ardından yaptığı değerlendirmede mevcut sanayi yüküne dikkat çekti.
Karakadılar, Dilovası örneğini gündeme getirerek mevcut kirliliğin üzerine yeni bir yük eklenmesi durumunda etkilerin ağırlaşabileceği görüşünü dile getirdi.
Şimdi ne olacak?
Kartepe’de yaklaşık 12 yıldır gündemde bulunan haddehane dosyasında 4 Ekim 2026 itibarıyla gelinen son aşama bilirkişi raporunun beklenmesi.
1 Ekim’de gerçekleştirilen saha incelemesi tamamlandı. Bilirkişi heyetinin teknik değerlendirmelerini rapor haline getirerek mahkemeye sunması bekleniyor.
Dolayısıyla mevcut aşamada proje hakkında yeni bir iptal kararı verilmiş değil. Aynı şekilde devam eden dava sonuçlanmadan hukuki sürecin tamamlandığını söylemek de mümkün değil.
Bundan sonraki süreçte gözler önce bilirkişi raporuna, ardından mahkemenin ikinci “ÇED Olumlu” kararına ilişkin vereceği karara çevrilecek.
